اصول عقاید از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام صفحه 274

1- 867. بحارالأنوار، ج 6، ص 129، ح 18.

2- 868. مناقب، ابن شهر آشوب، ج 3، ص 23.

3- 869. کافی، ج 3، ص 129، ح 2.

امام رضاعلیه السلام از پدرانش از امیرمؤمنان علیه السلام نقل کرده که فرمود: «مَنْ أَحَبَّنِی وَجَدَنِی عِنْدَ مَمَاتِهِ بِحَیثُ یحِبُّ وَ مَنْ أَبْغَضَنِی وَجَدَنِی عِنْدَ مَمَاتِهِ بِحَیثُ یکْرَهُ»؛(1) «هر کس مرا دوست بدارد هنگام مرگش آن گونه که دوست داشته مرا خواهد یافت، و هر کس مرا دشمن بدارد آن گونه که کراهت داشته مرا هنگام مرگش خواهد یافت.»

2 - شیطان

از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «إِنَّ الشَّیطَانَ لَیأْتِی الرَّجُلَ مِنْ أَوْلِیائِنَا عِنْدَ مَوْتِهِ یأْتِیهِ عَنْ یمِینِهِ وَ عَنْ یسَارِهِ لِیصُدَّهُ عَمَّا هُوَ عَلَیهِ فَیأْبَی اللَّهُ لَهُ ذَلِکَ وَ کَذَلِکَ قَالَ اللَّهُ: « یثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِی الْحَیاهِ الدُّنْیا وَ فِی الْآخِرَهِ»(2) »؛(3) «همانا شیطان بر بالین یکی از موالیان ما در وقت مرگ حاضر می شود و به طرف راست و چپ او می نشیند تا او را از آنچه دارد باز دارد؛ ولی خداوند او را از این کار بازدارد. و این است قول خداوند که فرمود: "محکم سازد خداوند مؤمنین را به گفتار ثابت در زندگی دنیا و آخرت".»

و نیز از حضرت نقل شده که فرمود: «مَا مِنْ أَحَدٍ یحْضُرُهُ الْمَوْتُ إِلاَّ وَکَّلَ بِهِ إِبْلِیسُ مِنْ شَیطَانِهِ أَنْ یأْمُرَهُ بِالْکُفْرِ وَ یشَکِّکَهُ فِی دِینِهِ حَتَّی تَخْرُجَ نَفْسُهُ فَمَنْ کَانَ مُؤْمِناً لَمْ یقْدِرْ عَلَیهِ فَإِذَا حَضَرْتُمْ مَوْتَاکُمْ فَلَقِّنُوهُمْ شَهَادَهَ أَنْ لا إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُهُ صلی الله علیه وآله حَتَّی یمُوتَ»؛(4) «هر کس که مرگش فرا رسد ابلیس یکی از شیاطین خود را موکّل بر او می کند تا او را به کفر وادار کرده و در دینش ایجاد شک نماید تا زمانی که جان از تنش خارج شود. پس هر کس مؤمن است شیطان بر او قدرت ندارد. لذا هنگامی که مرگ امواتتان فرا رسید آن ها را شهادت به توحید و رسالت حضرت محمّدصلی الله علیه وآله تلقین کنید تا زمانی که از دنیا رحلت می کند.»

3 - ملک الموت

از امام باقرعلیه السلام نقل شده که فرمود: «مَا بَینَ أَحَدِکُمْ وَ بَینَ أَنْ یرَی مَا تَقَرُّ بِهِ عَینُهُ إِلاَّ أَنْ تَبْلُغَ نَفْسُهُ هَذِهِ فَیأْتِیهُ مَلَکُ الْمَوْتِ فَیقُولَ أَمَّا مَا کُنْتَ تَطْمَعُ فِیهِ مِنَ الدُّنْیا فَقَدْ فَاتَکَ فَأَمَّا