جلوه های نور صفحه 121

اما سلام ، از جمله بر یهود و نصاری نهی شده است (140) که سلام پیک دوستی و مودّت است و سخن پروردگار که ایمان آورده اید

با یهود و نصاری دوستی نکنید که بعضی از آنان دوستان بعض دیگرند و هر که از شما با آنها دوستی کند از آنان خواهد بود و خداوند ستمکاران را هدایت نمی کند) . و هم اکنون می بینیم ، آنچه می بینیم ، از دوستی شیطانیِ شیاطینِ یهود و نصاری ، و هم دوستی مسلمانانی معلوم الحال با آنها ، که چگونه در هوای آنها و در کمک به آنها و در اطاعت از آنها خدا را فراموش کرده اند ، و بی توجه اند از تبعاتی که از آنها در سبقت است .

و نیز نهی شده از سلام بر آن که آشکارا گناه می کند ،(4) و نهی شده از پاسخ به آن که قبل از سلام آغازِ سخن کند . (5)(141)

س ه 12/8/72

ریاء

ریاء در معرضِ دیدِ دیگران قرار دادنِ اعمالِ خیر ، برای منظوری جز رضای الهی است ، و از آنجا که نفسِ عمل با نیت ((قربهً اِلَی اللّه )) همراه نیست ، در نتیجه بهره ای از اجر و ثواب و نصیبی از تعالی معنوی به همراه ، نخواهد داشت ؛ و چون برای عامل ، منظوری است که آن عمل را در رسیدن به آن مؤ ثر می داند ، مثلا به کسی سلام می کند نه برای خداوند تعالی بلکه برای تاءثیر وجودی آن شخص در رسیدن به فلان منظور !

نکته مؤ ثر دانستن وجودی جز ذات حضرت باری تعالی در امور ، نوعی شرک است که فرمود : ((کُلّ حَسَنَهٍ لا یُرَادُ بِهَا وَجْهُ اللّه تَعَالَی فَعَلَیْهَا قُبْحُ الرّیَاء وَ ثَمَرَتُهَا قُبْحُ الْجَزَاء))(142) هر کار نیکی

که نه برای خداوند تبارک و تعالی باشد زشتی ریا بر آن مترتّب است و ثمره اش ناشگونی پاداش است .

برای مقابله با خطر ریاء و پی آمدهای آن می بایستی در آن حدّ از کمال باشیم که لهیبِ ریاء را در جان ما جائی نباشد ، که بی خبر زبانه می کشد و بی مهابا خاکستر می کند . امید ، اتکاء و هدفِ ما فقط خداوند تبارک و تعالی باشد و راه صحیح و خدائی را که در زندگی انتخاب نموده یا می نمائیم همچنان با طُماءنینه و وقار طی کنیم .

بلیّه وسواس نیز گاهی در ریاء چهره می نماید و مسئله را بغرنج تر می سازد ، و در نتیجه مدّتها شخص را سرگردان و عمل خیر او را به تاءخیر می اندازد . در این گونه مواقع بایسته است که به مشابه وسواس در نماز و طهارت رفتار شود ، یعنی به همان صورت که وقتی در نماز و طهارت شخص به حد وسواس می رسد نباید به آن اعتناء نماید ، وسواسی در ریاء نیز نباید به وسواس خود ترتیب اثر دهد ، و نه با کنجکاوی های افراطی در مورد امور مخفی و آشکارِ آن ، ذهن خود را مشوب سازد ، و به این اصول توجّه نماید که فلسفه انجام آشکارِ امور خیر ، از جمله آن است که تدریجا به صورت سنّتی حسنه بر جامعه حاکم گردد و اصلاح اجتماعی را سبب شود ، و آنجا هم که عمل خیری باید مخفی انجام گیرد برای حفظ شخصیّت و آبروی خود و خانواده فرد کمک شونده و اثرِ