180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 23

این مطلب را به بیان دیگری نیز می توان توضیح داد و آن اینکه ما اگر فرضاً خداپرست هم نباشیم و با ماتریالیست ها هم عقیده گردیم باز باید به این سؤال پاسخ دهیم که با قبول قانون علیت

همه چیز در جهان طبیعت معلول دیگری است ، در این حال همان سؤالی که از خداپرستان می شد از مادیین نیز خواهد شد که اگر همه چیز معلول «ماده» است پس علت وجود ماده چیست ؟

آنها نیز ناچارند در جواب بگویند: ماده ازلی است همیشه بوده و خواهد بود و نیاز به علت ندارد و به تعبیر دیگر واجب الوجود است .

روی این حساب می بینیم همه فلاسفه جهان اعم از الهی و مادی به یک وجود ازلی ایمان دارند ، وجودی که نیاز به خالق ندارد و همیشه بوده است ، تفاوت در این است که مادیین علت نخستین را فاقد علم و دانش و عقل و شعور می دانند ، و برای آن جسمیت ، زمان و مکان قائلند ، اما خداپرستان او را دارای علم و اراده و هدف می دانند و جسمیت و مکان و زمانی برای آن قائل نبوده ، بلکه او را فوق مکان و زمان می دانند .

بنابراین برخلاف پندار آقای راسل که تصور کرده اگر با خداپرستی وداع گوید و در صف ماتریالیستها قرار گیرد از چنگال این سؤال فرار خواهد کرد این سؤال هرگز دست از سر او برنمی دارد ، چه اینکه مادیها نیز معتقد به قانون علیت هستند و می گویند هر حادثه ای علت دارد .

پس تنها راه حل مشکل این است که فرق میان موجود حادث و ازلی ، و میان «ممکن الوجود» و «واجب الوجود» را به خوبی درک کنیم ، تا بدانیم آنچه نیاز به خالق دارد موجودات حادث و ممکن است ، یعنی هر

آفریده ، آفریدگار می خواهد ، اما چیزی که آفریده نیست آفریدگار ندارد(2)

پی نوشتها

1 برتراندراسل درکتاب چرا مسیحی نیستم ؟

2 تفسیر پیام قرآن 4/195