180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 247

آیات قرآن صریحاً می گوید: آخرین ذراتی که در بدن انسان در هنگام مرگ وجود دارد روز قیامت به همان بدن باز می گردد(1) بنابراین اگر انسان دیگری ، از او تغذیه کرده ، این اجزاء از بدن او خارج شده و به بدن صاحب اصلی برمی گردد تنها چیزی که در اینجا خواهد بود این است که لابد بدن دوم ناقص می شود ، ولی باید گفت در حقیقت ناقص نمی شود بلکه کوچک می شود ، زیرا اجزای بدن او در تمام بدن دوم پراکنده شده بود که به هنگامی که از آن گرفته شد به همین نسبت مجموع بدن دوم لاغر و کوچک تر می شود ، مثلا یک انسان شصت کیلوئی که چهل کیلو از وزن بدن خود را که مال دیگری بوده از دست خواهد داد . تنها بدن کوچکی به اندازه کودکی از او باقی می ماند .

ولی آیا این موضوع می تواند مشکلی ایجاد کند ؟ مسلماً نه ، زیرا این بدن کوچک تمام صفات شخص دوم را بدون کم و کاست در بردارد و به هنگام رستاخیز همچون فرزندی که کوچک است و سپس بزرگ می شود پرورش می یابد ، و بصورت انسان کاملی محشور می گردد ، این نوع تکامل و پرورش به هنگام رستاخیز هیچ اشکال عقلی و نقلی ندارد .

آیا این پرورش هنگام رستاخیز فوری است یا تدریجی ؟ بر ما روشن نیست ، اما اینقدر می دانیم هر کدام باشد هیچ اشکالی تولید نمی کند و در هر دو صورت مسئله حل

شده است .

تنها در اینجا یک سؤال باقی می ماند و آن این که اگر تمام بدن انسانی از اجزاء دیگری تشکیل شده باشد در آن صورت تکلیف چیست ؟

اما پاسخ این سؤال نیز روشن است که چنین چیزی اصولاً محال می باشد ، زیرا مسئله «آکل و مأکول» فرع بر این است که بدنی اول موجود باشد و از بدن دیگر تغذیه کند و پرورش یابد ، و با توجه به این موضوع ممکن نیست تمام ذرات بدن اول از بدن دوم تشکیل گردد ، باید بدنی قبلا فرض کنیم تا از بدن دیگری بخورد بنابراین بدن دیگر حتماً جزء او خواهد شد نه کل او . (دقت کنید) .

با توجه به آنچه گفتیم روشن می شود که مسئله معاد جسمانی با همین بدن هیچگونه اشکالی تولید نمی کند و نیازی به توجیه آیاتی که صریحاً این مطلب را ثابت کرده است نداریم . (2)

1 به آیاتی که می گوید مردم از قبور خود زنده می شوند مراجعه شود

2 تفسیر نمونه 2/223

90 روح چیست ؟ و اصالت آن چگونه قابل اثبات است ؟