180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 294

در بعضی از احادیث نیز تصریح به شفاعت انبیاء و اوصیاء و مؤمنین و ملائکه شده است ، مانند حدیثی از پیغمبر(صلی الله علیه وآله) که می فرماید: (الشَّفاعَهُ للأَنْبِیاءِ وَ الأوْصِیاءِ وَالْمُؤْمِنینَ وَ الْملائِکَهِ ، وَ فی الْمُؤْمِنینَ مَنْ یَشْفَعُ مِثْلَ رَبیعَه وَ مُضَر! وَاقَلُّ الْمُؤْمِنینَ شَفاعَهً مَنْ یَشْفَعُ ثَلاثینَ اِنْساناً)!: «شفاعت برای انبیاء و اوصیاء و مؤمنین و فرشتگان است ، و در میان مؤمنین کسانی هستند که به اندازه قبیله «ربیعه» و «مُضر» را شفاعت می کنند! و کمترین شفاعت مؤمن آن است که درباره سی نفر شفاعت کند»!(5) .

در حدیث دیگری از امام صادق(علیه السلام) آمده است که روز قیامت خداوند «عالم» و «عابد» را مبعوث می کند ، هنگامی که در برابر دادگاه عدل الهی قرار گیرند قیلَ لِلْعابِدِ اِنْطَلِقْ اِلی الجَنَّهِ ، وَ قیلَ لِلْعالِمِ قِفْ تَشْفَعْ لِلنَّاسِ بِحُسْنِ تَأدیبِکَ لَهُمْ: «به عابد گفته می شود: حرکت کن به سوی بهشت ، و به عالم گفته می شود: بایست و برای مردم شفاعت کن به خاطر تربیت خوبت نسبت به آنها»!(6)

ضمناً این تعبیرات مخصوصاً تعبیری که در روایت اخیر آمده به خوبی نشان می دهد که شفاعت مولود نوعی پیوند معنوی با نیکان و پاکان و مؤمنان و دانشمندان است .

درباره شهیدان نیز از پیغمبر اکرم نقل شده که فرمود: وَیَشْفَعُ الرَّجُلُ مِنْهُمْ فی سَبْعینَ اَلْفاً مِنْ اَهْلِ بَیْتِهِ وَ جیرانِهِ: «یک نفر از آنها

درباره هفتاد هزار نفر از خانواده و همسایگان (وغیر آنها) شفاعت می کند»!(7) .

حتی از روایتی استفاده می شود که «شفیع انسان اطاعت خداوند و عمل به حق است» (شافِعُ الْخَلْقِ: الْعَمَلُ بِالحَقِّ وَلُزُومُ الصِّدْقِ)(8) .

کوتاه سخن اینکه از مجموع این روایات و روایات فراوان دیگری که در منابع اسلامی وارد شده یک نتیجه روشن گرفته می شود که شفاعت از مهمترین مسائل تربیتی در اسلام است که ارزشهای والای اسلامی را با توجه به نوع شفاعت کننندگان نشان می دهد ، و همه مسلمانان را به سوی این ارزشها و صفات شفاعت کنندگان و ایجاد رابطه با آنها ترغیب و تشویق می نماید ، و هرگونه تفسیر نادرست و تحریف باطل را از مسأله شفاعت می زداید(9) . (10)

پی نوشتها

1 میزان الحکمه جلد 5 صفحه 122 .

2 مسند احمد جلد 5 صفحه 251 (چاپ بیروت دار صادر) .