180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 30

2 برای تأیید مطلب بد نیست چند جمله از گفتار «کامیل فلاماریون» را در کتاب (اسرار مرگ) از نظر شما بگذرانیم آنجا که می گوید:

«مردم در وادی جهل و نادانی زندگی می کنند و نمی دانند که این ترکیب جسمانی انسان نمی تواند او را به حقایقی رهبری کند و این حواس پنجگانه در هر چیز او را فریب می دهد و یگانه چیزی که انسان را به حقایق می رساند عقل و فکر و دقت علمی است»! . سپس شروع می کند اموری که حواس از درک آنها عاجز است یک یک بیان کرده و محدودیت هر حسی را ثابت می کند تا آنجا که می گوید:

«پس نتیجه این شد که عقل و علم امروزه ما حکم قطعی می نماید به اینکه قسمتی از حرکات ذرات و هوا و اشیاء و قوائی موجود است که ما نمی بینیم و نمی توانیم به هیچ یک از این حواس پنجگانه آنها را احساس کنیم . بنابراین ممکن است در اطراف ما اشیاء دیگری غیر از اینها موجود باشند و موجودات زنده و صاحب حیاتی وجود داشته باشند که ما نتوانیم آنها را احساس کنیم . من نمی گویم هست بلکه می گویم ، ممکن است باشد ، زیرا نتیجه بیانات سابقه این شد که ما نمی توانیم هر چه را احساس نکردیم بگوئیم نیست ، پس وقتی به دلیل علمی کاملا

بر ما ثابت شد که این حواس ظاهره قابلیت ندارد همه موجودات را بر ما مکشوف سازند ، بلکه گاهی ما را فریب داده و خلاف واقع را به ما نشان می دهند ، نباید تصور کنیم که تمام حقیقت موجودات منحصر است به آنچه ما احساس می نمائیم ، بلکه باید خلاف آن را معتقد باشیم و بگوئیم ممکن است موجوداتی باشد که ما نمی توانیم آنها را احساس کنیم ، چنانکه قبل از اکتشاف میکرب کسی خیال نمی کرد: میلیونها میکرب در اطراف هر جسمی موجود باشد و زندگی هر صاحب حیاتی میدان جولان آنها قرار گیرد .

نتیجه اینکه این حواس ظاهره قابلیت این را ندارند که واقع و حقیقت موجودات را به ما نشان دهند و یگانه چیزی که دقایق را کاملا معرفی می نماید عقل و فکر ما است» (نقل از علی اطلال المذهب المادی تألیف فریدوجدی جلد 4 .

3 آفریدگار جهان مجموعه بحث های آیه الله العظمی مکارم شیرازی ص 248

6 توحید ذات ، صفات ، افعال و عبادت چیست ؟

1 توحید ذات

بسیاری از مردم می گویند معنی توحید ذات این است که خدا یک است و دو نیست ، این تعبیر چنانکه در روایت امیرمؤمنان علی (علیه السلام)آمده تعبیر درستی نمی باشد ، زیرا مفهومش واحد عددی است (یعنی دومی برای خدا تصور می شود اما وجود خارجی ندارد) و مسلّما این سخن نادرست است ، صحیح این است که گفته شود معنی توحید ذات این است که خدا یکی است و دومی برای او تصور نمی شود ، یا به تعبیر دیگر: خدا «شبیه و نظیر و مانند» ندارد ، نه چیزی به او شبیه

است ، و نه او به چیزی ، چرا که یک وجود بی نهایت کامل ، دارای چنین صفتی می باشد .