180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 305

1 تفسیر نمونه 3/400

104 طریقه شستن دستها و مسح سر و پا در وضو چگونه است ؟

در آیه 6 سوره مائده به آنچه باعث پاکیزگی جان انسان می گردد ، اشاره شده است و قسمت قابل ملاحظه ای از احکام وضو و غسل و تیمم که موجب صفای روح است ، تشریح گردیده ، نخست خطاب به افراد با ایمان کرده ، احکام وضو را به این ترتیب بیان می کند:

«ای کسانی که ایمان آورده اید هنگامی که برای نماز بپا خاستید صورت و دستهای خود را تا آرنج بشوئید و قسمتی از سر و همچنین پا را تا مفصل (یا برآمدگی پشت پا) مسح کنید» .

(یا ایها الذین آمنوا اذا قمتم الی الصلوه فاغسلوا وجوهکم و ایدیکم الی المرافق و امسحوا برؤسکم و ارجلکم الی الکعبین) .

در این آیه حدّ دست که باید در وضو شسته شود ، «تا آرنج ، ذکر شده زیرا مرافق جمع «مرفق» به معنی «آرنج» است ، و چون هنگامی گفته شود دست را بشوئید ممکن است به ذهن چنین برسد که دستها را تا مچ بشوئید ، زیرا غالباً این مقدار شسته می شود ، برای رفع این توهم می فرماید ، تا آرنج بشوئید (الی المرافق) .

و با این توضیح روشن می شود . کلمه «الی» در آیه فوق تنها برای بیان حدّ شستن است نه کیفیت شستن ، که بعضی توهم کرده اند و چنین پنداشته اند که آیه می گوید: باید دستها

را از سر انگشتان به طرف آرنج بشوئید (آنچنانکه در میان جمعی از اهل تسنن رائج است) .

توضیح اینکه این درست به آن می ماند که انسان به کارگری سفارش می کند دیوار اطاق را از کف تا یک متر ، رنگ کند ، بدیهی است منظور این نیست که دیوار از پائین به بالا رنگ شود ، بلکه منظور این است که این مقدار باید رنگ شود نه بیشتر و نه کمتر .

بنابراین فقط مقداری از دست که باید شسته شود در آیه ذکر شده ، و اما کیفیت آن در سنت پیامبر(صلی الله علیه وآله) که بوسیله اهلبیت به ما رسیده است آمده است و آن شستن آرنج است به طرف سرانگشتان .