180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 31

و به همین دلیل ، در حدیثی می خوانیم که امام صادق(علیه السلام) از یکی از یارانش پرسید: ایُّ شییء اللّهُ اَکْبَرُ: «مفهوم الله اکبر چیست» ؟ !

عرض کرد: اَللّهُ اَکْبَرُ مِنْ کُلِّ شَیْیء: «خدا بزرگتر از هر چیزی است» .

امام فرمود: فَکانَ ثَمَ شَییء فَیَکُوْنُ اَکْبَرَ مِنْهُ: «آیا چیزی (در مقایسه با او) وجود دارد که خدا از او بزرگتر باشد» ؟ !

عرض کرد: فَما هُوَ ؟ : «پس تفسیر الله اکبر چیست ؟ »

امام فرمود: اللّهُ اَکْبَرُ مِنْ اَنْ یُوْصَفَ: «خدا بزرگتر از آن است که به وصف آید»!(1)

1 «معانی الاخبار» صدوق صفحه 11 حدیث 1 .

2 توحید صفات

وقتی می گوئیم: یک شاخه توحید ، توحید صفات است ، مفهومش این است که خداوند همان گونه که ذاتش ازلی و ابدی است ، صفات او همچون علم و قدرت و مانند اینها ، ازلی و ابدی می باشد ، این از یک سو از سوی دیگر این صفات زائد بر ذات او نیست ، جنبه عارض و معروض ندارد ، بلکه عین ذات او است .

و از سوی سوّم صفات او از یکدیگر جدا نمی باشد ، یعنی علم و قدرت او یکی است و هر دو عین ذات او است!

توضیح اینکه: ما هنگامی که به خودمان مراجعه می کنیم می بینیم در آغاز فاقد بسیاری از صفات بودیم ، هنگام تولد نه علم داشتیم و نه قدرت ، و تدریجاً این صفات در ما پرورش یافت ،