180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 33

7 چگونه دین فطری است ؟

چگونه دین فطری است ؟

مفهوم فطرت این است که انسان حقائقی را بدون هیچگونه نیاز به استدلال (نه استدلال پیچیده و نه استدلال روشن) درمی یابد ، و به وضوح به آن می رسد و آن را پذیرا می شود ، مثلاً هنگامی که یک شاخه گل جالب و خوشبو را می بیند اعتراف به «زیبائی» آن می کند ، و در این ادراک هیچ نیازی به استدلال نمی بیند . می گوید: پیدا است که زیبا است ، نیازی به دلیل ندارد .

درک فطری درباره خداشناسی نیز از همین قبیل است ، انسان هنگامی که به اعماق جانش نگاه می کند ، نور حق می بیند ، ندائی با گوش دل می شنود ، ندائی که او را به سوی مبدء علم و

قدرت بی نظیر در جهان هستی دعوت می کند ، مبدئی که کمال مطلق و مطلق کمال است ، و در این درک وجدانی درست همانند زیبائی گل خود را نیازمند به دلیلی نمی بیند .

شواهد زنده فطری بودن ایمان به حق

ممکن است گفته شود: اینها همه ادعا است ، و راهی برای اثبات چنین فطرتی در مورد خداشناسی وجود ندارد ، من می توانم ادعا کنم چنین احساسی را در دل یعنی در اعماق روحم می یابم ، ولی اگر کسی نخواست این سخن را بپذیرد چگونه می توانم او را قانع کنم ؟

ولی ما شواهد فراوانی داریم که می تواند فطری بودن توحید را در شکل بسیار روشنی عرضه کند ، به گونه ای که زبان منکران را ببندد ، این شواهد را در پنج قسمت می توان خلاصه کرد:

1 واقعیت های تاریخی که از قدیم ترین مورخان جهان مورد بررسی قرار گرفته ، نشان می دهد که دینی در میان هیچ قومی وجود نداشته است ، بلکه هر کدام به نوعی نسبت به یک مبدأ علم و قدرت در عالم هستی معتقد و مؤمن بوده اند و او را پرستش می کردند ، و اگر قبول کنیم استثناهای نادری در این زمینه وجود داشته ، این امر به این اصل کلّی که جوامع بشری در طول تاریخ همواره در مسیر پرستش حق بوده اند زیانی وارد نمی کند (هر اصل کلّی استثناهای نادری دارد) .

«ویل دورانت» مورخ معروف غربی در «تاریخ تمدن» خود بعد از ذکر مواردی از بی دینی به این حقیقت اعتراف کرده ، می گوید: «با وجود این مطالبی که