180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 332

مفهوم این مراسم این است که همه شما نیز در طول عمر در میدان جهاد اکبر با وسوسه های شیاطین روبرو هستید ، و تا آنها را سنگ سار نکنید و از خود نرانید پیروز نخواهید شد .

اگر انتظار دارید که خداوند بزرگ همانگونه که سلام بر ابراهیم فرستاده و مکتب و یاد او را جاودان نموده به شما نظر لطف

و مرحمتی کند باید خط او را تداوم بخشید .

و یا هنگامی که به «صفا» و «مروه» می آئیم و می بینیم گروه گروه مردم از این کوه کوچک به آن کوه کوچکتر می روند ، و از آنجا به این باز می گردند ، وبی آنکه چیزی به دست آورده باشند این عمل را تکرار می کنند ، گاه می دوند ، و گاه راه می روند ، مسلماً تعجب می کنیم که این دیگر چه کاری است ، و چه مفهومی می تواند داشته باشد ؟ !

اما هنگامی که به عقب برمی گردیم ، و داستان سعی و تلاش آن زن با ایمان «هاجر» را برای نجات جان فرزند شیر خوارش اسماعیل در آن بیابان خشک و سوزان به خاطر می آوریم که چگونه بعد از این سعی و تلاش خداوند او را به مقصدش رسانید ، چشمه زمزم از زیر پای نوزادش جوشیدن گرفت ، ناگهان چرخ زمان به عقب برمی گردد ، پرده ها کنار می رود ، و خود را در آن لحظه در کنار «هاجر» می بینیم ، و با او در سعی و تلاشش همگام می شویم که در راه خدا بی سعی و تلاش کسی به جائی نمی رسد!

و به آسانی می توان از آنچه گفتیم نتیجه گرفت که «حج» را باید با این رموز تعلیم داد ، و خاطرات ابراهیم و فرزند و همسرش را گام به گام تجسم بخشید ، تا هم فلسفه آن درک شود و هم اثرات عمیق اخلاقی حج در نفوس حجاج پرتو افکن گردد ، که بدون آن آثار ،

قشری بیش نیست . (2)

1 متأسفانه مراسم قربانی در عصر و زمان ما به شکل نامطلوبی در آمده است که باید علمای اسلام در نجات آن بکوشند

2 تفسیر نمونه 19/125

113 هدف اسلام از جهاد چیست ؟ و جهاد ابتدائی چرا ؟