180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 446

مادیها می گویند رؤیا چند علت میتواند داشته باشد:

الف ممکن است خواب دیدن و رؤیا نتیجه مستقیم کارهای روزانه انسان باشد ، یعنی آنچه برای انسان در روزهای گذشته روی داده به هنگام خواب در مقابل فکرش مجسم گردد .

ب ممکن است یک سلسله آرزوهای برآورده نشده باعث دیدن خوابهائی شود ، همانطور که شخصی تشنه ، آب در خواب می بیند و کسی که در انتظار سفر کرده ای است آمدن او را از سفر بخواب می بیند (و از قدیم گفته اند شتر در خواب ببیند پنبه دانه! . . . )

ج ممکن است ترس از چیزی باعث شود که انسان خواب آن را ببیند زیرا

مکرر تجربه شده است کسانی که از دزد وحشت دارند شب خواب دزد میبینند (ضرب المثل معروف دور از شتر به خواب و خواب آشفته نبین اشاره به همین حقیقت است) .

«فروید» و پیروان مکتب فروید یکنوع تفسیر و تعبیر مادی دیگری برای خواب دارند:

آنها طی مقدمات مشروحی اظهار می دارند که: خواب و رؤیا عبارت است از ارضای تمایلات واپس زده و سر کوفته ای که همیشه با تغییر و تبدیلهائی برای فریب «من» به عرصه خودآگاهی روی می آورند .

توضیح اینکه: بعد از قبول این مسئله که روان آدمی مشتمل بر دو بخش است «بخش آگاه» (آنچه به تفکرات روزانه و معلومات ارادی و اختیارات انسان ارتباط دارد) و «بخش ناآگاه» (آنچه در ضمیر باطن به صورت یک میل ارضا نشده پنهان گردیده است) می گویند:

بسیار می شود امیالی که ما داریم و به عللی نتوانسته ایم آنها را ارضا کنیم و در ضمیر باطن ما جای گرفته اند ، به هنگام خواب که سیستم خودآگاه از کار می افتد برای یک نوع اشباع تخیلی به مرحله خودآگاه روی می آورند ، گاهی بدون تغییر منعکس می شود (همانند عاشقی که محبوب از دست رفته خود را در عالم خواب مشاهده میکند) و گاهی تغییر شکل داده و به صورتهای مناسبی منعکس میشوند که در این صورت نیاز به تعبیر دارند .

بنابراین «رؤیاها» همیشه مربوط به گذشته است ، و از آینده هرگز خبر نمی دهد ، تنها میتوانند وسیله خوبی برای خواندن «ضمیرناآگاه» باشند ، و به همین جهت برای درمان بیماریهای روانی که متکی به کشف ضمیر ناآگاه