180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 53

چگونه ممکن است ، مستجاب الدعوه و مانند آن شود .

و اگر می شنویم که «بلعم» دارای این اسم اعظم بود و آنرا از دست داد ، مفهومش این است که بر اثر خودسازی و ایمان و آگاهی و پرهیزگاری به چنان مرحله ای از تکامل معنوی

رسیده بود که دعایش نزد خدا رد نمی شد ولی بر اثر لغزش ها که در هر حال آدمی از آنها مصون نیست و به خاطر هواپرستی و قرار گرفتن در خدمت فراعنه و طاغوت های زمان آن روحیه را به کلی از دست داد و از آن مرحله سقوط کرد ، و منظور از فراموش کردن اسم اعظم نیز ممکن است همین معنی باشد .

و نیز اگر می خوانیم که پیامبران و پیشوایان بزرگ از اسم اعظم آگاه بودند ، مفهومش این است که حقیقت این اسم بزرگ خدا را در وجود خودشان پیاده کرده بودند و در پرتو این حالت خداوند چنان مقام والایی به آنها داده بود . (1)

1 تفسیر نمونه 7/30

19 منظور از خشم و غضب الهی چیست ؟

در سوره فاطر آیه 39 می خوانیم «ولایزید الکافرین کفرهم عند ربّهم الاّ مقتا» کفر کافران در نزد پروردگار چیزی جز خشم و غضب نمی افزاید در اینجا این سؤال مطرح می شود که خشم و غضب الهی به چه معنا است ؟

خشم و غضب در مورد پروردگار نه به آن معنی است که در مورد انسانها می باشد ، زیرا خشم در انسان یک نوع هیجان و برافروختگی درونی است که سرچشمه حرکات تند و شدید و خشن می شود ، و نیروهای وجود انسان را برای دفاع ، یا گرفتن انتقام ، بسیج می کند ، ولی در مورد پروردگار هیچیک از این مفاهیم که از آثار موجودات متغیر و ممکن است وجود ندارد ، بلکه خشم الهی به معنی برچیدن دامنه رحمت و دریغ داشتن لطف از کسانی است که مرتکب اعمال

زشتی شده اند . (1)

1 تفسیر نمونه 18/284