180 پرسش و پاسخ (برگرفته از تفسیر نمونه ) صفحه 76

آگاهی بر حوادث گذشته چگونه تصور می شود ؟

این سؤال و اشکال را از سه راه می توان پاسخ گفت:

1 نخست اینکه خداوند همیشه به ذات پاک خود که علّت همه اشیاء است احاطه داشته و دارد ، و این علم اجمالی به همه حوادث و موجودات جهان قبل از ایجاد و بعد از ایجاد است .

و به تعبیر دیگر اگر ما آگاهی به علت اشیاء داشته باشیم می توانیم آگاهی به نتیجه و معلول آنها نیز پیدا کنیم ، چرا که هر علتی تمام کمالات معلول و بالاتر از آن را دارد .

این سخن را می توان به گونه روشنتری چنین توضیح داد: حوادث گذشته به طور کامل نابود نشده ، و آثارش در دل حوادث امروز وجود دارد ، و همچنین حوادث آینده از حوادث امروز جدا نیست ، و دقیقاً با حوادث امروز مربوط است ، و به این ترتیب «گذشته» و «حال» و «آینده» یک رشته زنجیر مانندی از علت و معلول را به وجود می آورد که اگر دقیقاً به هر یک از آنها آگاه شویم حلقه های قبل و بعد در آن وجود دارد .

فی المثل اگر من دقیقاً وضع هوای تمام کره زمین را با تمام جزئیات و مشخصات ، و علت و معلول های آن ، و حرکت کره زمین ، و مسأله جاذبه و دافعه ، همه اینها را بدانم ، می توانم دقیقاً از وضع هوا در میلیونها سال قبل ، یا میلیونها سال بعد آگاه گردم ، چرا که پرونده گذشته و آینده در حال موجود است ،

نه پرونده اجمالی که پرونده تفضیلی آنها در جزئیات پرونده حاضر منعکس است .

امروز دقیقاً بازتابی از دیروز است ، و فردا بازتابی از امروز ، و آگاهی کامل بر تمام جزئیات امروز به معنی آگاهی کامل بر حوادث گذشته و آینده است .

به این ترتیب وقتی حوادث امروز با تمام ویژگیها و خصوصیات نزد خداوند حاضر است به یک معنی گذشته و آینده هم نزد او حضور دارد .

«امروز» آئینه ای است برای «گذشته» و «آینده» و تمام حوادث دیروز و فردا را در آئینه امروز می توان مشاهده کرد (دقت کنید) .