اعتقادما صفحه 30

بنابراین آنها که به تلاوت و حفظ قرآن قناعت می کنند،و از«تدبر»و«عمل به قرآن خبری ندارند،گر چه یکی از سه رکن را انجام داده،ولی دو رکن مهمتر را از دست داده اند و گرفتار خسارت عظیمی شده اند.

بحثهای انحرافی

ما معتقدیم:همیشه برای منصرف ساختن مسلمانان از تدبر در آیات قرآن و عمل به آن، دستهایی در کار بوده است،یک روز در عصر حکام بنی امیه و بنی عباس (17) قدیم بودن کلام الله یا حادث بودن آن را دامن زدند،و مسلمانان را به دو گروه تقسیم نموده به جان هم انداختند،و خونهای بسیاری در این راه ریختند.در حالی که امروز می دانیم این بحث اصلا مفهوم

صحیحی که در خور نزاع باشد ندارد،چرا که اگر منظور از کلام الله،حروف و نقوش و کتابت و کاغذ آن باشد،بدون شک اینها امور حادثی است،و اگر منظور معانی آن در علم پروردگار باشد،بی شک علم خدا همچون ذات او قدیم و ازلی است.ولی حکام جائر و خلفای ظالم سالها مردم مسلمان را به این مساله مشغول ساختند،و امروز نیز دستهای دیگری در کار است که مسلمین را به گونه های دیگر از تدبر و عمل به آیات قرآن باز دارد.

ضوابط تفسیر قرآن

الفاظ قرآن را باید بر همان مفاهیم عرفی و لغوی آن حمل کرد،مگر این که قرینه ای از عقل یا نقل،در درون یا بیرون آیات وجود داشته باشد که دلالت بر معانی دیگری کند، (ولی از تکیه کردن بر قرائن مشکوک باید پرهیز کرد،و آیات قرآن را با حدس و گمان تفسیر ننمود) .

مثلا هنگامی که قرآن می گوید:«و من کان فی هذه اعمی فهو فی الآخره اعمی،کسی که در این جهان نابینا بوده است در آخرت نیز نابینا و گمراهتر است ! (18)

یقین داریم که منظور از«اعمی در این جا نابینایی ظاهری که معنی لغوی آن است نمی باشد، چرا که بسیاری از نیکان و پاکان ظاهرا نابینا بوده اند،بلکه منظور کور دلی و نابینایی باطن است.

در این جا وجود قرینه عقلیه سبب چنین تفسیری است.

همچنین قرآن درباره گروهی از دشمنان اسلام می گوید:«صم بکم عمی فهم لا یعقلون،آنها کر و لال و نابینا هستند،و به همین دلیل چیزی نمی فهمند». (19) بدیهی است آنها از نظر ظاهر، کر و لال و نابینا نبودند بلکه این صفات باطنی آنها بود (این تفسیر را ما به خاطر