قاعده لاضرر صفحه 105

احتمالات چهارگانه معنای حدیث و مفاد آن

در معنای حدیث احتمالاتی وجود دارد:

احتمال اوّل: نفی ضرر، به معنای نفی احکام ضرری است؛ که در این صورت «لا ضرر» یعنی این‌که ما حکم ضرری نداریم.

مجوّز چنین معنایی یکی از امور زیر می‌تواند باشد:

الف) این‌که بگوییم اطلاق ضرر بر حکمی که موجب ضرر است، مجاز است، از باب ذکر مسبّب و اراده سبب.

به این بیان که، حکم به لزوم بیعی که با زیان (غبن) همراه است، حکمی است که لازمه‌ی آن وارد شدن ضرر بر زیان دیده (مغبون) است، پس سبب این‌که به زیان دیده ضرر وارد می‌شود این است که حکم به لزوم بیع همراه با زیان کرده ایم؛ و منظور از نفی ضرر که مسبّب است، نفی لزوم بیع است که سبب این ضرر شده. در