قاعده لاضرر صفحه 130

بنابراین وقتی پیامبر صلی الله علیه و آله این امر را امضا نکند، گویا هیچ اثری از آن در محیط تشریع باقی نمی‌ماند. همانند سخن شخصی، که به خادمش می‌گوید: در خانه من خیانت، کذب و قول زور نیست.

یعنی این امور نزد من مجاز نیست، به گونه‌ای که گویا هیچ اثری از این امور در خانه خود نمی‌بینم! پس نفی این امور، کنایه از نفی امضای آن‌ها، و اجازه ارتکاب ندادن نسبت به آن‌ها است.

در موارد مشابه نیز منظور همین است؛ مانند سخن پیامبر صلی الله علیه و آله:

«لا رهبانیة فی الاسلام» و «لا إخصاء فی الإسلام»؛ درست است که خود این افعال- رهبانیة و إخصاء- نفی شده، ولی نفی امضاء و اجازه را به بهترین وجه می‌رساند، آن‌چنان که شأن تمام کنایات همین است که، الکنایة أبلغ من التصریح.

از این بیان معلوم می‌شود که مفاد حدیث، منحصر در نهی تکلیفی از اضرار به غیر نیست، بلکه احکام وضعی را هم در بر می‌گیرد؛ پس همان‌گونه که وارد شدن سمرة بن جندب بر مرد انصاری بدون اجازه او، ضرری است که تکلیفاً از آن نهی شده؛ بیع زیان آور (غبنی) نیز اگر لازم شمرده شود، بنفسه مصداق ضرر و اضرار است، و مورد امضای شارع نخواهد بود؛ و عدم امضای شارع، مساوی است با عدم نفوذ و تأثیر بیع.

این معنای مختار ما اگر چه با آن‌چه اکثریّت به آن معتقدند از