قاعده لاضرر صفحه 148

و نافع می‌دانند نه این‌که ضار و باطل. همیشه عقلا حکم به لزوم دادن مالیات کرده‌اند و آن را برای صلاح جامعه‌ای که صلاح افراد وابسته به آن است- و منافع افراد حفظ نمی‌شود مگر به واسطه اصلاح آن- لازم دانسته‌اند.[172] در مورد حدود و دیات نیز همین گونه است، و عقلا صلاح جامعه را که صلاح فرد فرد افراد، به آن مرتبط است، در اجرای آن می‌دانند؛ هرچند در نظر ابتدایی و ساده لوحانه، ضرری به نظر می‌رسد.

نتیجه این‌که، اگر این امور و اشباه آن نزد عقلا موجود است و آن را ضرری نمی‌دانند بلکه نافع می‌دانند، این‌که بگوییم عرف در نظر ابتدایی خود، آن‌ها را ضرری می‌دانند پس قاعده «لا ضرر» آن‌ها را در بر می‌گیرد، حرف باطلی است. زیرا عرف اگر هم این احکام را مسامحتاً ضرری بداند، ما ملزم به تبعیت از آن نیستم بعد از آن‌که با دقت نظر می‌فهمیم که این احکام ضرری نیستند. خلاصه این‌که