قاعده لاضرر صفحه 170

و یا وجه باطل بودن وضو این است که چون شخص اعتقاد به باطل بودن و حرام بودن چنین وضویی داشته (چون معتقد بوده که استعمال آب ضرر دارد)، پس نمی‌توانسته قصد قربت داشته باشد، و به فرض که بتواند با قصد قربت چنین کاری کند، چنین فعلی مقرّب نیست، نه به جهت این‌که در واقع حرام است، بلکه به این جهت که فعلی که با عنوان تجرّی انجام شود همانند معصیت حقیقی، بنده را از ساحت مولی دور، و مانع تقرّب به سوی مولا است. صاحب مستمسک 190] این وجه را پسندیده‌اند.

ولی انصاف این است که هیچکدام از این دو وجه نمی‌تواند باطل بودن وضو را اثبات کند.

اما وجه اوّل، زیرا به مجرد این‌که شخص خیال کند استعمال آب ضرر دارد، باعث نمی‌شود که ما او را بدون آب و غیر متمکّن از استعمال آب فرض کنیم، بلکه او خیال می‌کرده تمکّن ندارد، نه این‌که واقعاً تمکّن نداشته؛- مانند کسی که در واقع مستطیع است ولی نمی‌داند که مستطیع است؛ یا کسی که می‌تواند ایستاده نماز بخواند ولی گمان می‌کند توان آن را ندارد- چنین شخصی واقعاً مأمور به وضو است، هر چند تا زمانی که نمی‌داند، معذور است.