قاعده لاضرر صفحه 179

تعرض به تالف، از احکام وجودی ضرری است که با قاعده «لا ضرر» بر داشته می‌شود، و با برداشتن آن، ضمان ثابت می‌شود).

اشکال این وجه این است که، اساسا حرمت مزاحمت مردم در تسلّط بر مال و جانشان، حکم ضرری نیست؛ و این‌که در این‌جا ما می‌بینم حرمت تعرض به مال تالف و مطالبه غرامت، ضرری شده به خاطر این است که برای حرّ نسبت به کسی که منافعش را تلف کرده حقی قائل نشده ایم. بنابراین اگر بتوانیم با استفاده از ادلّه نفی ضرر، برای حرّ حقی ثابت کنیم، که مشکل حل می‌شود؛ و الّا وجهی ندارد که برای نفی حرمت موارد مذکور (حرمت مطالبه غرامت، و ...) به قاعده «لا ضرر» استناد کنیم.

2. از خود داستان سمره نیز می‌توان عمومیّت قاعده برای احکام وجودی و عدمی را استفاده کرد، زیرا رسول اکرم صلی الله علیه و آله مرد انصاری را بر کندن درخت مسلّط کرده، و دلیل آن را نفی ضرر معرفی کردند، پس منشأ ضرر در این قضیه عدم سلطه انصاری بر قطع درخت بوده، که پیامبر صلی الله علیه و آله این عدم سلطه را نفی، و تسلّط او را اثبات کردند.[195]