اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 148

هم که استعمال شود، نیاز استعمالی را برطرف می‌کند. آیا واقعیت مسئله به این صورت است؟ یا این که چه‌بسا نیاز استعمالی در مورد نماز فاسد، قوی‌تر از نیاز استعمالی در اصل نماز صحیح باشد، زیرا نماز صحیح، عبارت از نمازی است که واجد همه اجزاء و شرایط باشد و درحقیقت، بیش از یک بُعد ندارد ولی نماز فاسد دارای ابعاد مختلفی است، فساد نماز، گاهی به جهت عدم طهارت و گاهی به جهت عدم رکوع و ... است. به تعدد اجزاء و شرایطی که در باب نماز مطرح است، راه برای فساد نماز وجود دارد. و از طرفی بسیاری از مردم، به خیلی از خصوصیاتی که در نماز معتبر است، جاهل می‌باشند. به همین جهت به‌طور مرتب به ائمه جماعات مراجعه کرده و در ارتباط با نماز خود سؤال می‌کنند، وقتی انسان این‌ها را بررسی کند می‌بیند نیاز استعمالی به استعمال صلاة در مورد نمازهای فاسد به حدّی زیاد است که ممکن است کسی ادعا کند نیاز استعمالی صلاة در باب صلاة فاسد بیش از نیاز استعمالی صلاة در باب صلاة صحیح است زیرا کسی که صلاتش صحیح است، دیگر مسئله نمی‌پرسد و نیاز ندارد که جهتی را در مورد او مطرح کنند ولی در مورد اختلال اجزاء و شرایط نماز چقدر باید کلمه صلاة استعمال شود و در گفته‌ها و نوشته‌ها به کار رود! لذا به‌نظر ما نه تنها این دلیل نمی‌تواند مدّعای صحیحی را ثابت کند، بلکه شاید اعمّی بیاید و از آب گل‌آلود ماهی بگیرد و بگوید این دلیل، به نفع ماست زیرا ما می‌گوییم: نیاز استعمالی در مورد نمازهای فاسد بیش از نماز صحیح است. در ارتباط با مرکبات خارجی و اختراعات نیز همین‌طور است. کسی که اتومبیلش سالم است کمتر نیاز استعمالی به لفظ اتومبیل پیدا می‌کند ولی اگر اتومبیلش خراب باشد، به عدد هر عیبی مجبور است کلمه اتومبیل را به کار ببرد و نیاز استعمالی به این لفظ دارد و می‌گوید: اتومبیل من، دنده‌اش خراب است، اتومبیل من چراغش خراب است و ... لذا در این‌ها هم نیاز استعمالی در مورد فاسدشان بیش از نیاز استعمالی در مورد صحیح است. خلاصه ممکن است اعمّی بگوید: ما وضع را در ارتباط با نیاز استعمالی می‌بینیم و