اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 162

مجازی باشد، زیرا «لا تعاد» جنبه قانون دارد. این ضابطه‌ای است که هزاران فرع دارد و در چنین جایی استعمال مجازی وجود ندارد. نتیجه: استدلال اعمّی به حدیث «لا تعاد» استدلال خوبی است همان گونه که استدلال اوّل- که ما از طرف آنان ذکر کردیم- چنین است.

دلیل سوّم (حدیث «بُنی الإسلام»)

در بعضی از روایات وارد شده است: بُنِیَ الإسلامُ علی الخمس: الصَّلاة وَ الزَّکاة وَ الصّیام وَ الحَجّ وَ الوِلایة وَ مَا نودی أحدٌ بشی‌ءٍ مثلَ مَا نُودی بالولایة فَلو أنّ أحداً صام نهاره وَ قام لَیله و حَجَّ دهره و تصدّق بجَمیع مَاله و مات بغیر ولایة لم یقبل له صوم و لا صلاة فأخَذ النّاس بالأربع و ترکوا هذِه.[116] یک جهت استدلال اعمّی‌ها به جمله «أخذ الناس بالأربع» است. گفته‌اند: مراد از «الناس» غیر شیعه است. آنان چهار مورد اوّل- یعنی صلاة، صوم، زکاة و حجّ- را گرفته و مورد اخیر- یعنی ولایت- را ترک کرده‌اند. به عبارت دیگر: امام علیه السلام می‌فرماید:

غیر شیعیان ما از نظر چهار مورد اوّل کمبودی ندارند ولی اشکالشان در ارتباط با مورد اخیر است. اعمّی می‌گوید: اگر ما «ولایت»- یعنی ایمان و امامی بودن- را جزء شرایط[117]

اصول فقه شیعه ؛ ج‌2 ؛ ص183