اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 183

نیست. متعلَّق کراهت، آن حیثیت صلاة که در مقابل ترک صلاة قرار گرفته نیست زیرا خیلی روشن است که اگر کسی امرش دایر باشد بین ترک نماز یا واقع ساختن آن در حمام، بدون اشکال، واقع ساختن در حمام رجحان دارد. بنابراین صلاة در حمام، در مقابل ترک صلاة، مرجوح نیست پس معلوم می‌شود که این کراهت به جهت دیگری تعلّق گرفته است. و به تعبیر محقّق عراقی رحمه الله کراهت به آن حیثیت و اینیت تعلق گرفته یعنی مکان حمام را مکان صلاة قرار دادن و أین و تأیُّن صلاة به اینیت وقوعش در حمام، مورد کراهت قرار گرفته است. آن‌وقت، مقابل این مکروه چه چیزی قرار می‌گیرد؟ طرف مقابل این مکروه، ترک صلاة نیست بلکه إیقاع الصلاة فی الدار و إیقاع الصلاة فی المسجد است. و وقتی ما إیقاع الصلاة فی الحمام را با إیقاع الصلاة فی الدار یا با إیقاع الصلاة فی المسجد مقایسه کنیم می‌بینیم صددرصد مرجوحیت دارد. لذا اینجا در هر دو تعبیری که شده می‌توان مناقشه کرد. اوّلًا: می‌گویید: «صلاة در حمام از عبادات مکروه است». کجا کراهت به عبادت تعلّق گرفته است؟ کراهت به تأیّن عبادت و اینیت وقوع آن در حمام تعلّق گرفته است و نفس عبادت- بما هی عبادة- متعلّق کراهت واقع نشده است. تعبیر «عبادت مکروه» به این معناست که کراهت، به عبادت تعلّق گرفته است در مقابل ترک عبادت، مثل سایر مکروهاتی که وجود دارند. در حالی که اینجا مسئله این‌طور نیست. ثانیاً: کراهت در عبادت را وقتی به معنای «اقلیت ثواب» می‌دانند، این هم درست نیست. این واقعاً کراهت دارد. واقع ساختن صلاة در حمام در مقابل واقع ساختن آن در خانه یا در مسجد، واقعاً مرجوحیت دارد، یعنی واقعاً مولا از این عمل خوشش نمی‌آید و با آن مثل سایر مکروهات برخورد می‌کند. بالاخره در باب کراهت صلاة در حمام، وقتی نذرکننده، نذر می‌کند ترک صلاة را، معنایش این است که نذر می‌کند ترک چیزی را که مکروه و مرجوح است. پس اوّل باید متعلّق کراهت روشن شود بعد هم نذر به ترک همان متعلّق کراهت تعلّق پیدا کند و ما می‌بینیم در باب کراهت، متعلّق نهی همان تحیّث و تأیّن است لذا نذر به همین معنا متعلّق می‌شود. و ما گفتیم: در باب