اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 20

خصوصیات را درنظر گرفته است. می‌گوییم: مرحوم آخوند فرمود: صحت و فساد، دو امر اضافی هستند و ما نیز این حرف را قبول کردیم. پس نماز چهار رکعتی، در حالتی صحیح و در حالتی فاسد است، در نتیجه شارع نمی‌تواند نماز چهار رکعتی با تمام خصوصیات و اجزاء و شرایط را موضوع له قرار دهد. اگر گفته شود: نماز دو رکعتی را موضوع له قرار داده است. می‌گوییم: نماز دو رکعتی، در تمام حالاتْ صحیح نیست بلکه در بعضی از حالات صحیح و در بعضی از حالات، فاسد است. بنابراین، قبل از اینکه از مدّعی وضع برای صحیح، مطالبه دلیل کنیم باید تصور آن را سؤال کنیم که شارع، چه چیزی را درنظر گرفته و کلمه صلاة را برای آن وضع کرده است؟ ممکن است بگویند: همین مفهوم صحیح را در معنای نماز اخذ کرده است. صلاة، یعنی نماز صحیح و خود صحیح هم دارای مفهوم عامی است. می‌گوییم: صحیح به حمل اوّلی ذاتی- یعنی خود مفهوم «صحیح»- در معنای صلاة، دخالتی ندارد. ما از شنیدن کلمه نماز، به‌معنای صحیح، منتقل نمی‌شویم. و اگر هم از نماز، نماز صحیح به ذهن بیاید، صحیح به حمل شایع صناعی به ذهن می‌آید نه صحیح به حمل اوّلی ذاتی که معنایش نفس همین عبارت کلمه «صحیح» باشد. به عبارت دیگر: صحیح به حمل اوّلی ذاتی- حتی بنا بر قول به صحت- در ذهن انسان نمی‌آید. وقتی انسان، کلمه صحیح را می‌شنود، ذهنش انتقال به مفهوم صحیح پیدا می‌کند، ولی وقتی کلمه صلاة را می‌شنود کلمه صحیح با این خصوصیات حروفیه- اگرچه به عنوان جزء موضوع له- در ذهن انسان تحقق پیدا نمی‌کند. اگر چیزی در ماهیت دخالت داشته باشد باید با شنیدن لفظ، آن چیز به ذهن انسان بیاید، وقتی شما کلمه «انسان» را می‌شنوید، «حیوان»- به عنوان جزء ماهیت- و «ناطق»- به عنوان جزء ماهیت- در