اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 369

راه حلّ چهارم

این راه حلّ، مبتنی بر یک مسأله فلسفی است و آن این است که گفته شود:

اتّصالْ مساوق با وحدت است،[220] بنا بر این مبنا در مورد زمان نمی‌توان تعدّدی تصوّر کرد. زمان از اوّل خلقت تا آخر، یک وجود است نه این که وجودات متعدّد و متکثّر باشد. بررسی راه حلّ چهارم: بحث‌های ما بحث‌های عرفی است و روی انظار عرف تکیه دارد و این بحث‌های فلسفی با آنچه ما در آن هستیم سازگار نیست. عرف، این زمانها را متعدّد می‌بینید. عرف، زمان را متقضی و متصرّم می‌بیند نه این که از اوّل تا آخر را به عنوان یک وجود واحد و یک موجود متشخص ببیند. این‌ها مسائلی است که از فهم عرف بیرون است. نتیجه بحث در ارتباط با اسم زمان از آنچه گفته شد معلوم گردید که هیچ‌یک از راه حلهای چهارگانه نتوانست اشکال مربوط به خروج اسم زمان از محلّ نزاع را برطرف کند بنابراین اسم زمان از محلّ نزاع در باب مشتق خارج است و هیچ تالی فاسدی هم بر این امر مترتّب نمی‌شود.

مقدّمه چهارم مواد مشتقات عبارت از چیست؟

اشاره

همان‌طور که از لفظ و مفهوم مشتق استفاده می‌شود، مشتق به معنای چیزی است که از چیز دیگر گرفته شده است. در مشق، یک مادّه و مشتق منه وجود دارد که مشتق از آن گرفته می‌شود. بحث در این است که آیا مواد مشتقات عبارت از چیست؟ در اینجا بین قدماء نحویین