اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 380

مستقبل را به همراه دارد امّا اگر این معنا «اراده خداوند» باشد این دیگر ما فوق زمان است و ارتباطی به زمان ندارد.[223] مرحوم آخوند به دنبال این بحث دو مؤیّد ذکر می‌کند که بعداً به مؤیّد دوّم ایشان اشاره خواهیم کرد.

آیا هیئات افعال دارای معنای اسمی است یا معنای حرفی؟

اشاره

در باب افعال، آنچه به عنوان محور است عبارت از هیئت می‌باشد. و همان‌طور که در باب خارجیات می‌گوییم: «شیئیة الشی‌ء بصورته»[224] در باب مشتقات هم «شیئیت مشتق، به هیئت اشتقاقی و هیئت فعلی آن است» پس در حقیقت، محور در باب افعال، همان هیئات است. حال ببینیم آیا هیئات، دارای معنای اسمی می‌باشند یا معنای حرفی؟ در باب وضع حروف، مشهور و محقّقین- برخلاف مرحوم آخوند- قائلند که وضع حروف، عام و موضوع له خاص است. وقتی واضع می‌خواسته کلمه «مِنْ» را وضع کند، مفهوم کلّی ابتداء را ملاحظه کرده ولی کلمه «مِنْ» را برای این مفهوم کلّی وضع نکرده است بلکه «مِنْ» را برای معنایی غیر مستقل- که عبارت از ابتداهای خارجی است- وضع کرده است.[225] و ما در این زمینه بحث مبسوطی ارائه کردیم و نظر ما هم منتهی شد به نظریه‌ای که مرحوم محقّق اصفهانی بیان کرد. ایشان فرمود: در «زید فی الدار» سه واقعیّت داریم: واقعیّت زید، واقعیّت دار، واقعیّت بودن زید در دار. واقعیّت اوّل و دوّم