اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 381

واقعیّت‌های مستقل می‌باشند ولی واقعیّتِ «بودن زید در دار» واقعیّتی است که از وجود عرض هم مقامش پایین‌تر است زیرا عرض، نیاز به یک موضوع و یک محلّ دارد ولی واقعیّت معنای حرفی سرتاپا احتیاج است، آن‌هم احتیاج به دو طرف. معنای «فی» در «زید فی الدار» معنایی است که از طرفی نیاز به «زید» و از طرفی نیاز به «دار» دارد به‌طوری که اگر زید نباشد، این عنوان ظرفیت نمی‌تواند تحقّق پیدا کند، اگر دار هم نباشد این عنوان ظرفیت نمی‌تواند تحقّق پیدا کند ولی درعین‌حال که به دو طرف نیازمند است، دارای واقعیّت می‌باشد، یعنی امری اعتباری و تخیّلی نیست. «زید فی الدار» یک واقعیّت است. «زید» یک ساعت قبل در خیابان بود، «زید» بود، «دار» هم بود ولی زید در دار نبود، اکنون که از خیابان به دار آمد، این واقعیّت تحقّق پیدا کرد. این یک امر خیالی نیست، یک واقعیّت حقیقی است ولی واقعیّتی است که در وجود خودش مرتبه‌ای پایین‌تر از وجود عرض دارد. وقتی ما در باب معانی حرفیه این مطلب را ذکر کردیم، آیا هیئت که در باب افعال به عنوان محور است، دارای یک معنای اسمی است یا دارای معنای حرفی است؟ اگر دارای معنای حرفی است، آیا این معنای حرفی متقوّم به دو شی‌ء عبارت از چیست که ما به عنوان معنای هیئت در باب مشتقات مطرح کنیم؟ در کلام مرحوم آخوند، این جهت مطرح نشده است ولی ما باید آن را مورد بررسی قرار دهیم که آیا هیئت به عنوان یک معنای اسمی مطرح است یا به عنوان یک معنای حرفی؟

تحقیق در ارتباط با معنای هیئت

آیا هیئت دارای معنای اسمی است یا دارای معنای حرفی؟ مقدّمه: در مباحث مربوط به معانی حرفیه گفتیم: معانی حرفیه، واقعیاتی هستند که سنخ وجودی آنها مغایر با معانی غیر حرفیه است. وجوداتی که در غیر معانی حرفیه تحقّق دارد یا کاملًا مستقل است و هیچ نیازی به وجود دیگر ندارد- مثل وجود جواهر- و یا استقلال ندارد ولی تنها به یک معروض نیاز دارد، مثل اعراض، مثلًا