میفرماید: ما حتی در یک نماز هم نمیتوانیم جامع ماهوی درست کنیم چه رسد به اینکه بخواهیم نمازهای متعددی چون نماز حاضر و مسافر و متیمم و غریق و ... را تحت یک ماهیت و یک مقوله درآورده و برای آنها جامع ماهوی درست کنیم، چنین چیزی ممتنع است. از جامع ماهوی که بگذریم، در مرحله پایینتر، به جامع عنوانی میرسیم. جامع عنوانی به این معناست که افرادی تحت یک عنوان جمع باشند، هرچند از نظر ماهیت و مقوله، مختلف باشند، مثل اینکه در باب نماز بگوییم: عنوان «الناهیة عن الفحشاء و المنکر» جامع بین تمام نمازهای صحیح است.[47] ولی ظاهراً چنین جامعی به عنوان موضوع له لفظ صلاة نیست. مؤیّد این مطلب همان اشکالی بود که مرحوم بروجردی بر کلام مرحوم آخوند وارد کرد و ما از کلام ایشان دفع کردیم. آن اشکال این بود که اگر عنوان «الناهیة عن الفحشاء و المنکر» معنای موضوع له لفظ صلاة باشد باید آیه شریفه را اینگونه معنا کرد: إنّ الناهیة عن الفحشاء و المنکر ناهیة عن الفحشاء و المنکر.
درحالیکه نمیتوان با آیه شریفه این گونه برخورد کرد. این مطلب در کلام مرحوم عراقی ذکر نشده ولی آنچه گفتیم مؤیدی است که جامع عنوانی- مثل الناهیة عن الفحشاء و المنکر- نمیتواند موضوع له لفظ صلاة باشد. پس جامع چیست؟ ایشان میفرماید: جامع، حصّهای از وجودات است که نمازهای صحیح را دربر میگیرد. توضیح: مثلًا نمازهای فاسد را یک طرف و نمازهای صحیح را طرف دیگر قرار میدهیم و میگوییم: برای ما دو حصّه وجود دارد: یک حصّه، مشتمل بر وجودات نمازهای صحیح و یک حصّه، مشتمل بر وجودات نمازهای فاسد است. و جامع بین