اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 76

از تعبیراتی که در روایات وارد شده و از عنوانی که به «تکبیرة الإحرام» داده شده، و کلمه «تکبیرة» به «الإحرام» اضافه شده و در روایات هم می‌فرماید: «تحریمها التکبیر و تحلیلها التسلیم»[56]، معلوم می‌شود که نماز، عبارت از یک حالت احرامی خاصّ است، مانند حالت احرامی که در حج تحقّق پیدا می‌کند در حج با گفتن تلبیه و نیت حج، حقیقتِ احرام تحقق می‌یابد و این حقیقتِ احرام، تا آخر افعال حج ادامه پیدا می‌کند یعنی تا زمانی که مسئله حلق و تقصیر- به عنوان محلّل- بیاید و انسان از احرام خارج شود. در ارتباط با نماز هم، روایات این گونه تعبیر دارند: «تحریمها التکبیر و تحلیلها التسلیم» یعنی صلاة را به منزله یک احرام صغیر فرض کرده‌اند که این احرام با گفتن تکبیرة الإحرام- به قصد نماز- تحقق پیدا می‌کند و انسان در حالت احرام صلاتی قرار می‌گیرد و سپس ادامه می‌یابد تا وقتی که «السلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته» بیاید و انسان را از نماز خارج کند. و همان‌طوری که احرام حج دارای محرماتی است، احرام صلاتی نیز محرماتی دارد. تکلّم، استدبار قبله، ضحک، بکاء و ... از اموری هستند که به عنوان محرمات احرام صلاتی مطرح می‌باشند. از این تعبیرات در روایات استفاده می‌شود که صلاة غیر از این اعمال و افعال و اجزاء و شرایط است. صلاة حقیقت دیگری است و به تعبیر ایشان این اجزاء به عنوان مادّه برای این حقیقت مطرحند و شیئیت شی‌ء به صورت آن است نه به مادّه آن.[57] بررسی کلام مرحوم بروجردی کلام مرحوم بروجردی کلام بسیار جالبی است ولی در عین حال اشکالاتی در مورد آن مطرح است: اشکال اوّل: شما که اجزاء نماز را به مواد تشبیه کردید، آیا ممکن است چیزی