اصول فقه شیعه جلد 2 صفحه 84

بررسی کلام امام خمینی «دام ظلّه» حضرت امام خمینی «دام ظلّه»، با دو اشکالی که مطرح کردند نشان دادند که این راه هم نمی‌تواند به عنوان تصویر جامع مطرح شود، زیرا جامعی که مستلزم این باشد که ما صلاة غریق را به صورت استثناء منقطع خارج کنیم و ناچار شویم حتی شرایط قسم اوّل را کنار بزنیم، در حقیقت، تصویر جامع نیست. ما حتی اگر صلاة میت را خارج از عنوان صلاة بدانیم ولی صلاة غریق را نمی‌توانیم خارج کنیم. نتیجه اقوال در ارتباط با تصویر جامع صحیحی از آنچه گفته شد معلوم گردید که هیچ‌یک از اقوال مذکور نتوانست برای ما جامع روشن و خالی از اشکال را مطرح کند. به‌همین‌جهت در اینجا ما به بحث دیگری می‌پردازیم و آن بحث پیرامون کبرای مسئله است یعنی ببینیم آیا اصولًا ما قدر جامع را برای چه می‌خواهیم؟

ما چه نیازی به قدر جامع داریم؟

اشاره

در این زمینه دو نظریه وجود دارد:

نظریه اوّل

یک وقت هدف ما از تصویر قدر جامع- بنا بر قول صحیحی- هدفی است که مرحوم آخوند تعقیب می‌کرد. ایشان، پس از ذکر لزوم تصویر جامع فرمود: صحیحی می‌تواند تصویر جامع کند. سپس وقتی نوبت به اعمی رسید مواردی را به‌عنوان قدر جامع ذکر کرده و همه را مورد اشکال قرار می‌دهد و از این راه، ادعای خود را- که عبارت از وضع الفاظ برای صحیح است- اثبات می‌کند.[60]