اصول فقه شیعه جلد 3 صفحه 194

صیغه امر

بحث اوّل معانی صیغه امر

اشاره

مقصود از صیغه امر، همان صیغه «افْعَلْ» و وزن‌های مشابه آن- در ثلاثی و رباعی، مجرّد و مزیدفیه- می‌باشد. بحث ما در اینجا، اختصاص به هیئت افْعَلْ دارد، یعنی اگرچه ما تعبیر به صیغه امر می‌کنیم و صیغه، مرکّب از هیئت و ماده است ولی بحث، تنها در ارتباط با هیئت است و ما در ارتباط با مادّه آن- یعنی ضرب و قتل و ...- بحثی نداریم. همان‌طور که هریک از موادّ، دارای وضع مستقلّی است، هریک از هیئات هم دارای وضع مستقلّی است، حال اسم آن را وضع نوعی بگذاریم یا وضع شخصی، بحث دیگری است. هیئت فعل ماضی، برای معنای خاصّ وضع شده است. هیئت فعل مضارع هم برای معنای خاصّی وضع شده است، هریک از اسم فاعل، اسم مفعول و سایر هیئات نیز برای معنای خاصی وضع شده‌اند. هیئت افْعَلْ هم باید دارای معنای خاصی باشد و این هیئت افْعَلْ که عارض لفظ می‌شود، برای تفهیم معنای خاصّی است.