اصول فقه شیعه جلد 3 صفحه 220

اگر در این مرحله ثابت شد که چنین چیزی امکان ندارد، دیگر نوبت به مقام اثبات نمی‌رسد ولی اگر توانستیم امکان آن را ثابت کنیم، نوبت به این می‌رسد که در مقام اثبات هم ببینیم آیا این امر ممکن الثبوت، تحقّق هم دارد یا نه؟ در نتیجه، بحث ما در ارتباط با تبادر، در دو مرحله است: مرحله اوّل (مقام ثبوت): براساس اکثر تصویراتی که در اینجا مطرح شده است، وضع هیئت افْعَلْ برای بعث و تحریک وجوبی، استحاله دارد و تنها روی یک فرض، امکان ثبوتی دارد. این مطلب را حضرت امام خمینی رحمه الله ادّعا فرموده است: کلام حضرت امام خمینی رحمه الله قبل از بیان فرمایش امام خمینی رحمه الله لازم است به نکته زیر توجّه شود: در باب وضع حروف، مرحوم آخوند عقیده داشت که وضع و موضوع له و مستعمل فیه، عام می‌باشند، یعنی بین حروف و اسماء اجناس فرقی وجود ندارد، تنها تفاوت بین این دو در ارتباط با موارد استعمال است، یعنی محدوده استعمال آن دو، با یکدیگر فرق می‌کند و این فرق هم روی الزامی است که از ناحیه واضع، در کار آمده و محدوده استعمال این‌ها را مشخص کرده است.[195] ولی مشهور، عقیده دارند که موضوع له در باب حروف، عبارت از معانی جزئیه است به خلاف اسماء اجناس- مثل لفظ ابتداء- که موضوع له آن کلّی است. کلمه «مِنْ» برای مفهوم کلّی ابتداء وضع نشده است بلکه برای ابتداهای خارجی وضع شده است. حرفیّتِ ابتداهای خارجی به این است که دارای وجودی غیر مستقل و نیازمند به دو شی‌ء است. ما گفتیم: در «زید فی الدار» سه واقعیتْ وجود دارد: زید، دار و ظرفیت دار