اصول فقه شیعه جلد 3 صفحه 249

تحقق وقوع آن در آینده بدهد. در نتیجه جملات خبریه‌ای که در مقام انشاء حکم می‌باشند، ظهور در وجوب دارند[212].

نظریه دوم‌

بعضی گفته‌اند: جمل خبریّه‌ای که در مقام انشاء حکم می‌باشند، ظهوری در وجوب ندارند بلکه استعمال آنها در وجوب یا در استحباب، استعمال مجازی است و هیچ‌یک از این دو مجاز، بر دیگری ترجیح ندارند بلکه دو معنای مجازی در عرض هم می‌باشند و اگر قرینه‌ای نسبت به تعیین یکی از این دو مجاز وجود نداشته باشد، شما نمی‌توانید بر هیچ‌یک از این دو معنا حمل کنید. اینجا در حقیقت، اجمالی در رابطه با معنای مجازی مطرح است مثل اینکه ما بدانیم لفظ، در غیر موضوع له خود استعمال شده ولی آن معنای غیر موضوع له، برای ما مردّد بین دو یا چند معنا باشد و ما ندانیم در کدام یک از آنها استعمال شده است[213].

تحقیق در ارتباط با جمل خبریه در مقام انشاء

برای روشن شدن مسئله، باید راه‌های پنج‌گانه‌ای که در رابطه با ظهور هیئت افْعَلْ در وجوب مطرح کردیم، مورد بررسی مجدّد قرار دهیم و با ما نحن فیه مقایسه نماییم تا ببینیم آیا جملات خبریه‌ای که در مقام انشاء حکم می‌باشند، ظهور در وجوب دارند یا نه؟ و اگر ظهور دارند آیا اظهریت برای آنها ثابت می‌شود یا نه؟ راه پنجم برای اثبات دلالت هیئت افْعَلْ بر وجوب، این بود که با صدور هیئت افْعَلْ، از ناحیه مولا حجّت تمام شده و ترخیصی هم در مخالفت آن صادر نشده است و