اصول فقه شیعه جلد 3 صفحه 70

هم انجام ندادی مهم نیست» اینجا ما استحباب را انتزاع می‌کنیم. و گاهی هم جمله «اضْرِبْ زیداً» را به‌صورت متوسطی مطرح می‌کند به‌طوری که همراه آن، نه از مقارنات وجوب وجود دارد و نه از مقارنات استحباب، در چنین صورتی اختلاف وجود دارد، بعضی قائل به انتزاع وجوب و بعضی قائل به عدم انتزاع وجوب می‌باشند. مرحوم بروجردی سپس می‌فرماید: واقع مسئله این است که ما نمی‌توانیم وجوب و استحباب را دو قسم از طلب بدانیم. طلب، دارای دو قسم نیست بلکه دارای یک قسم است و آن‌هم خود طلب است. و مسأله مقارنات هم، مانند قرینه مجاز نیست.

شما در «رأیت أسداً یرمی» می‌گویید: «یرمی» قرینه بر این است که أسد در رجل شجاع استعمال شده است. ولی در ما نحن فیه، این‌گونه نیست. مقارناتی که موجب انتزاع وجوب می‌شود، قرینه بر این نیست که از طلب، طلب وجوبی اراده شده است و مقارناتی که موجب انتزاع استحباب می‌شود، قرینه بر این نیست که از طلب، طلب استحبابی اراده شده است. ما اصلًا وجوب و استحباب را خارج از دایره طلب می‌بینیم.

وجوب و استحباب، ربطی به حقیقت طلب- یعنی طلب انشائی- ندارد. در نتیجه ما تفاوت بین وجوب و استحباب را در ارتباط با ذات آن دو نمی‌دانیم تا بگویید: «در امر اعتباری، تشکیک وجود ندارد»، بلکه ما تفاوت را در ارتباط با یک امر خارج از ذات می‌بینیم.[62] این کلام مرحوم بروجردی شبیه همان تمایز قسم سوم است و آن تمایزی بود که بین زید و عَمرو در ارتباط با عوارض مشخّصه وجود داشت. بررسی کلام مرحوم بروجردی: به‌نظر می‌رسد کلام مرحوم بروجردی دارای اشکالاتی است: