اصول فقه شیعه جلد 3 صفحه 88

ولی به‌واسطه کثرت استعمال در طلب انشائی، انصراف به طلب انشائی پیدا کرده است، به‌گونه‌ای که از شنیدن کلمه طلب بدون قید، ذهن ما به‌سوی طلب انشائی می‌رود.[76]

مقایسه بین طلب و اراده در کلام مرحوم آخوند

مرحوم آخوند، در مقایسه بین طلب و اراده می‌فرماید: ما معتقدیم طلب و اراده دارای معنای واحدی بوده و درحقیقت، این دو لفظ، مترادفند ولی در مقام انصراف، بین آن دو تغایر وجود دارد، به‌طوری که کلمه طلب، انصراف به طلب انشائی و کلمه اراده، انصراف به اراده حقیقیه پیدا می‌کند. همین اختلاف در مقام انصراف، سبب شده که بعضی از علمای امامیه خیال کنند اختلاف بین طلب و اراده، اختلاف واقعی و مربوط به معناست. همان‌طوری که اشاعره یک چنین چیزی را قائل شده‌اند. درحالی‌که اختلاف بین این دو، در ارتباط با مقام انصراف است و از جهت معنا و مفهوم، اختلافی بین آن دو وجود ندارد همان گونه که معتزله و جمهور امامیه قائل به این مطلب می‌باشند. مرحوم آخوند سپس به نقد و بررسی نظریه اشاعره و نظریه معتزله پرداخته است.[77] قبل از ورود به بحث، لازم است مقداری در ارتباط با تاریخچه پیدایش این دو گروه بحث کنیم:

تاریخچه پیدایش اشاعره و معتزله‌

اشاره

مسائل اعتقادی که در رأس آنها وجود مقدس خداوند متعال و صفات ثبوتی و سلبی حضرتش و مسأله معاد است. از دیرباز و قرنها قبل از اسلام مطرح بوده است.