اصول فقه شیعه جلد 3 صفحه 89

دین مبین اسلام طلوع کرد و قرآن مجید نازل شد. آیه شریفه (کتابٌ أنزَلناهُ إلیکَ لِتُخرجَ النّاسَ مِن الظُّلماتِ إلی النُّور)[78] بیانگر این مطلب است که قرآن مجید برای هدایت مردم به‌سوی نور و از بین بردن ظلمت‌ها و تاریکی‌ها و جهالت‌ها نازل شده است. آن‌هم همه ظلمت‌ها، آن‌گونه که از کلمه «الظلمات» که جمع محلّی به «ال» و مفید عموم است استفاده می‌شود. قرآن کریم، مردم را از همه ظلمت‌ها بیرون آورد و در وادی نور وارد کرد. به برکت قرآن، صفات ثبوتیه و صفات سلبیه خداوند روشن شد و معلوم گردید که مقام ربوبیت و مقام خلقت در اختیار خداوند است و خداوند، عادل است.[79] خلاصه این که به برکت قرآن، رئوس مسائل اعتقادی و اصول مسائل هستی و واقعیات جهان هستی برای مردم روشن شد. اما پیدایش افکار و نظریات خاص، پس از تشکیل حکومت اسلامی، دارای علل متعدّدی است: یکی از علل آن وجود جنگ‌هایی است که بین مسلمانان و دشمنان اسلام پیش می‌آمد. در جنگ‌های صدر اسلام، گاهی افرادی به دست مسلمانان اسیر می‌شدند که در بین آنان دانشمندان و یا احیاناً کسانی که نظریات خاصّی در ارتباط با مسائل اعتقادی داشتند به چشم می‌خوردند و در اثر اختلاط آنان با مسلمانان، کم‌کم افکار و نظریات آنان مطرح شده و مورد بحث و بررسی قرار می‌گرفت. به‌نظر می‌رسد این امر، علت عمده برای پیدایش این افکار بود. علت دیگر، وجود ارتباطات میان مسلمانان و دولت‌های دیگر بود که این