ایضاح الکفایه: درسهای متن کفایه الاصول حضرت آیه الله فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 135

فیقع المقال فیما هو المهم من عقد هذا المقصد، و هو بیان ما قیل باعتباره من الأمارات، أو صح أن یقال، و قبل الخوض فی ذلک ینبغی تقدیم أمور: [1].

أحدها: إنه لا ریب فی أن الأماره الغیر العلمیه، لیس کالقطع فی کون الحجیه من لوازمها و مقتضیاتها بنحو العلیه، بل مطلقا، و أن ثبوتها لها محتاج إلی جعل أو ثبوت مقدمات و طروء حالات موجبه لاقتضائها الحجیّه عقلا، بناء علی تقریر مقدمات الانسداد بنحو الحکومه، و ذلک لوضوح عدم اقتضاء غیر القطع للحجیه بدون ذلک ثبوتا بلا خلاف، و لا سقوطا و إن کان ربما یظهر فیه من بعض المحققین الخلاف و الاکتفاء بالظن بالفراغ، و لعله لأجل عدم لزوم دفع الضرر المحتمل [2].

امارات غیر علمیّه

اشاره

[1]- منظور از این مقصد همان است که ایشان در ابتدای کتاب القطع فرمودند:

«المقصد السّادس».

بحث در این مقصد درباره اماراتی است که قائل به اعتبارشان شده اند و یا اینکه اگر کسی قائل به اعتبار آنها نشده است دلیل، مساعد با اعتبار آنهاست و صحیح است که انسان قائل به حجّیّت آنها بشود.

«اماره» یعنی طریقی که افاده ظنّ به حکم واقعی می کند. اکنون باید بررسی کنیم که آیا اماره ای که سبب ظنّ به حکم واقعی است حجّیّت دارد یا نه و این یک بحث مهمّی است لذا قبلا باید مقدّماتی را توضیح دهیم:

حجّیّت امارات ظنّیه ذاتی نمی باشد

[2]- در کتاب القطع (در الامر الاوّل) مفصّلا توضیح داده شده، اینکه می گویند القطع حجّه، این جمله شبیه این است که می گویند الاربعه زوج یعنی زوجیّت لازمه ماهیّت اربعه است و هیچ گاه از آن جدا نمی شود یعنی اگر فرضا اربعه در عالمی غیر از وجود ثبوتی داشته باشد باز هم زوجیّت همراه آن هست و زوجیّت برای اربعه یک