ایضاح الکفایه: درسهای متن کفایه الاصول حضرت آیه الله فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 344

و لا إجماع علی عدم وجوبه، و لو سلم الإجماع علی عدم وجوبه لو لم یکن هناک انحلال [1].

و اما المقدمه الثانیه: اما بالنسبه إلی العلم، فهی بالنسبه إلی أمثال زماننا بیّنه وجدانیّه، یعرف الانسداد کل من تعرض للاستنباط و الاجتهاد. و اما بالنسبه إلی العلمی، فالظاهر أنها غیر ثابته، لما عرفت(1) من نهوض الأدله علی حجّیه خبر یوثق بصدقه، و هو بحمد اللّه واف بمعظم الفقه، لا سیّما بضمیمه ما علم تفصیلا منها، کما لا یخفی [2].

موجب اختلال نظام شود.

زیرا دائره علم اجمالی محدود به روایات است. (در مورد روایات به احتیاط عمل می نمائیم).

[1]- اشکال: اجماع داریم که احتیاط واجب نیست.

جواب: اگر ما چنین اجماعی را از شما بپذیریم می گوئیم این اجماع مربوط به جائی است که علم اجمالی کبیر باشد ولی در ما نحن فیه که «علم اجمالی صغیر است»، اجماع وجود ندارد.

نقد و بررسی مقدّمه دوّم دلیل انسداد

اشاره

[2]- خلاصه مقدّمه دوّم: گفتید باب علم و علمی نسبت به بسیاری از احکام منسد است.

ما می گوئیم این حرف در مورد باب «علم» و «یقین» به احکام، صحیح است و هر مجتهدی که پا در عرصه اجتهاد و استنباط احکام می گذارد می داند که باب علم و یقین نسبت به احکام، در این زمان منسد است.

1- در بحث حجّیّت خبر واحد.