ایضاح الکفایه: درسهای متن کفایه الاصول حضرت آیه الله فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 388

مع امکان أن یقال: ترک ما احتمل وجوبه مما لم یعرف حرمته، فهو حلال [1].

تأمل [2].

و منها: قوله علیه السّلام (الناس فی سعه ما لا یعلمون) فهم فی سعه ما لم یعلم، أو ما دام لم یعلم وجوبه أو حرمته، و من الواضح أنه لو کان الاحتیاط واجبا لما کانوا فی سعه أصلا، فیعارض به ما دل علی وجوبه، کما لا یخفی [3].

روایت مذکور در مورد شبهات تحریمیّه وارد شده است امّا بین برائت در شبهه تحریمیّه، و برائت در شبهه وجوبیّه ملازمه هست یعنی هرکسی در شبهه تحریمیّه قائل به برائت است در شبهه وجوبیّه هم مسلّما برائت را پذیرفته است لذا از راه عدم الفصل استدلال به حدیث مذکور در ما نحن فیه (شبهات حکمیّه) را تکمیل می نمائیم.

[1]- مرحوم آقای آخوند برای اینکه شبهات وجوبیّه را در مدلول حدیث مذکور قرار دهند راه دیگری را بیان می کنند که: ممکن است ما تمام شبهات وجوبیّه را به شبهات تحریمیّه، مبدّل کنیم و بگوئیم:

ترک واجب حرام است، و در شبهه وجوبیّه اگر به جای فعل، جانب ترک را ترجیح دهیم یک شبهه تحریمیّه بوجود می آید.

[2]- اشاره به بطلان راه اخیر است.

4- حدیث «سعه»

اشاره

[3]- روایت دیگری که مرحوم آقای آخوند در بحث برائت به آن تمسّک می کنند عبارتست از:

«النّاس فی سعه ما لا یعلمون»(1).

1- وسائل الشیعه ج 2/ باب 50 از ابواب نجاست روایت 11( قریب به این مضمون).