ایضاح الکفایه: درسهای متن کفایه الاصول حضرت آیه الله فاضل لنکرانی جلد 4 صفحه 458

الثالث: إنه لا یخفی أن النهی عن شی ء، إذا کان بمعنی طلب ترکه فی زمان أو مکان، بحیث لو وجد فی ذاک الزمان(1) أو المکان(2) و لو دفعه لما امتثل أصلا، کان اللازم علی المکلف إحراز أنه ترکه بالمره و لو بالأصل، فلا یجوز الإتیان بشی ء یشک معه فی ترکه، إلا إذا کان مسبوقا به لیستصحب مع الإتیان به [1].

می تواند فتوا به استحباب آن عمل بدهد و این مطلب را در رساله عملیّه بنویسد.

امّا اگر بگوئیم: اخبار باب، دلالت بر استحباب احتیاط می کند در این صورت نمی توان فتوا به استحباب آن «عمل» داد. بلکه باید چنین بگوئیم: اتیان و رعایت آن عمل، رجاء و به عنوان امید به مطابقت با واقع، مستحب است.

امر سوم

اشاره

[1]- بعضی گفته اند در شبهات موضوعیّه(3) تحریمیّه و بلکه در شبهات موضوعیّه وجوبیّه هم باید احتیاط نمود. امّا مصنّف در شبهات موضوعیّه تحریمیّه، این بحث را مطرح می کنند و قائل به تفصیل می شوند و ظاهرا از همین بیان مصنّف، حکم شبهات موضوعیّه وجوبیّه هم مشخّص می شود.

بیان ذلک: به یک اعتبار، ما دو نوع «نهی» داریم:

الف: گاهی نهی، به طبیعت معیّنی متعلّق می شود به نحوی که مقصود شارع این است که نباید «منهی عنه» در هیچ زمان و مکانی اتیان شود و تمام افراد را من حیث المجموع یک موضوع برای حرمت قرار می دهد(4) به طوری که اگر انسان، یک فرد از آن را

1- کالنّهی عن الصّید و غیره من تروک الاحرام حاله، بناء علی رجوع النّهی الی قضیّه معدوله- منتهی الدّرایه 5/ 545.

2- کالنّهی عن قطع شجر الحرم و نباته- منتهی الدّرایه 5/ 545.

3- تعریف شبهه موضوعیّه را در اوّل بحث برائت بیان کردیم.

4- مانند عام مجموعی.