- [مقدمه] 1
- شرح حال صاحب کفایه الاصول 1
- اشاره 1
- اساتید او 2
- شاگردان او 3
- فرزندان او 4
- تألیفات او 5
- آخوند خراسانی و مشروطیّت 6
- اخلاق و سیره او 7
- آثار خیریّه او 9
- وفات او 9
- مصادر شرح حال او 10
- شرح مختصری از زندگانی پرثمر حضرت آیه اللّه العظمی فاضل 11
- اشاره 11
- سمت ها و فعّالیّت های اجتماعی 12
- نقش معظّم له در انقلاب اسلامی 12
- آثار و تألیفات 12
- مقصد ششم: امارات معتبره شرعی یا عقلی 14
- اشاره 14
- آیا مباحث قطع جزء علم اصول است؟ 15
- تعریف مسئله اصولی 16
- مناسبت احکام مربوط به قطع با علم کلام 17
- مناسبت احکام مربوط به قطع با مسائل علم اصول 17
- اشکالات مصنّف به کلام شیخ اعظم قدس سرّه 18
- ایرادی بر کلام مصنّف رحمه اللّه 25
- [مبحث قطع] 26
- 1- لزوم موافقت طبق قطع 26
- امر اوّل احکام و آثار قطع 26
- اشاره 26
- اشاره 27
- معنای حجیّت 27
- 2- حجّیّت قطع 27
- حجیّت قطع و لزوم متابعت آن ذاتی است 28
- قطع به حکم فعلی منشأ اثر است 31
- مراحل چهارگانه حکم 32
- اطاعت و عصیان 35
- امر دوّم تجرّی و انقیاد 35
- اشاره 35
- تجرّی و انقیاد 36
- آیا تجرّی و انقیاد موجب عقاب و ثواب هستند؟ 37
- حقیقت تجرّی و انقیاد 38
- ایراد بر مصنّف قدّس سرّه 49
- آیا عاصی مستحقّ دو عقوبت است؟ 58
- امر سوم اقسام قطع 60
- اشاره 60
- قطع موضوعی و شرائط آن 61
- اقسام قطع موضوعی 62
- ثمره بین قطع تمام الموضوع و جزء الموضوع 63
- ایراد بر مصنّف 65
- آیا امارات، جانشین قطع طریقی محض می شوند؟ 67
- آیا امارات معتبره شرعی قائم مقام اقسام چهارگانه قطع موضوعی می شوند؟ 68
- بیان شیخ اعظم قدس سرّه 70
- ایراد مصنّف بر کلام شیخ قدس سرّه 71
- آیا اصول جانشین قطع می شوند؟ 75
- آیا استصحاب جانشین قطع می شود؟ 79
- عدول مصنّف از توجیه کلام شیخ قدس سرّه (المناقشه فی کلام الحاشیه) 83
- اشاره 86
- امر چهارم نحوه استعمال قطع موضوعی 86
- ظنّ موضوعی 89
- اقسام فعلیّت 92
- امر پنجم موافقت التزامیّه 94
- اشاره 94
- عدم وجوب موافقت التزامیّه 95
- بین موافقت التزامیه و موافقت عملیه ملازمه نیست 96
- گاهی موافقت التزامیّه ممکن نیست 97
- آیا در اطراف علم اجمالی اصول عملیّه جاری می شوند؟ 100
- آیا مسئله موافقت التزامیّه می تواند مانع اجرای اصول عملیّه در اطراف علم اجمالی بشود؟ 100
- کلام شیخ اعظم قدّس سرّه 101
- اشاره 101
- مبنای اوّل 101
- مبنای دوّم 103
- مبنای سوّم 104
- آیا اجرای اصول عملیّه در اطراف علم اجمالی می تواند مانع موافقت التزامیّه شود؟ 105
- امر ششم قطع موضوعی عقلی (قطع طریقی) 107
- اشاره 107
- فرق دیگر بین قطع طریقی و قطع موضوعی 108
- دو شبهه 110
- آیا گاهی می توان با علم تفصیلی مخالفت نمود؟ 113
- امر هفتم علم اجمالی 115
- اشاره 115
- آیا علم اجمالی مانند علم تفصیلی، علّت تامه برای تنجّز تکلیف است؟ 116
- علم اجمالی مقتضی حجّیت است 122
- ایراد مصنّف بر کلام شیخ اعظم قدّس سرّه 124
- در صورت تمکّن از امتثال علمی تفصیلی آیا احتیاط (امتثال علمی اجمالی) جائز است؟ 126
- مسئله دارای صوری است 127
- امّا بیان سه اشکال 130
- در صورت تمکن از امتثال ظنّی تفصیلی آیا احتیاط (امتثال علمی اجمالی) جائز است؟ 133
- حجّیّت امارات ظنّیه ذاتی نمی باشد 135
- اشاره 135
- امارات غیر علمیّه 135
- کلام شیخ اعظم و ایراد مصنّف برآن 139
- آیا جعل حجّیّت برای امارات غیر علمیّه امکان وقوعی دارد؟ 139
- کلام شیخ الرّئیس 141
- محذورات تعبّد به اماره ظنّیه و اشکال ابن قبه 143
- جواب مصنّف از محذورات تعبّد به اماره ظنّیه و پاسخ به ابن قبه 147
- جواب تفصیلی از اشکال اوّل و دوّم 148
- جواب از اشکال سوّم 152
- امّا جواب اشکال 160
- روش شیخ اعظم در جمع بین حکم ظاهری و واقعی 161
- اشکال دوّمی که به مرحوم شیخ شده است 167
- آخرین روش در جمع بین حکم واقعی و ظاهری 169
- اصل اوّلی در امارات حجّیّت است یا عدم حجّیّت؟ 172
- اشاره 172
- چرا ظواهر الفاظ حجّت است؟ 178
- حجّیّت ظواهر مقیّد به حصول ظنّ شخصی نمی باشد 179
- حجّیّت ظواهر مقیّد به عدم حصول ظنّ به خلاف نمی باشد 180
- حجّیّت ظواهر الفاظ نسبت به کسانی که مقصود به افهام نیستند 180
- ادله محدثین بر عدم حجّیّت ظواهر قرآن 182
- تفصیل بعضی از محدّثین در حجّیّت ظواهر 182
- جواب مصنّف نسبت به ادله محدّثین 186
- مرحوم آقای آخوند «ره» می فرمایند ادّعای تحریف قرآن بعید نیست 192
- اختلاف قراءات قرآن 199
- اشاره 204
- از چه راههائی می توان ظهور کلام را به دست آورد 204
- آیا قول لغوی حجّت است 208
- فایده رجوع به کتاب لغت 213
- اجماع منقول 214
- اشاره 214
- اشاره 215
- اقسام اجماع (طرق احراز رأی معصوم علیه السّلام) 215
- 1- اجماع دخولی- 215
- امر اوّل ملاک حجّیّت اجماع منقول 215
- 2-: اجماع لطفی 216
- 3- اجماع حدسی که تقریبا بر دو نوع است: 217
- امر دوّم الفاظ حاکی از اجماع مختلف هستند 219
- امر سوم کدام قسم از اجماعات حجّت است 222
- اشاره 227
- خلاصه ای از مباحث گذشته 227
- امر اوّل نقد و بررسی طرق احراز رأی معصوم علیه السّلام 231
- امر دوّم تعارض اجماعات منقول 234
- امر سوّم تواتر منقول یا نقل متواتر 236
- آیا شهرت فتوائی حجّت است 239
- [خبر واحد] 244
- آیا بحث حجّیّت خبر واحد از مسائل علم اصول است؟ 244
- کلام صاحب فصول 245
- کلام شیخ اعظم 246
- ادله قائلین به عدم حجّیّت خبر واحد 249
- جواب ادله قائلین به عدم حجّیّت خبر واحد 251
- اقسام تواتر 252
- اشاره 256
- ادله حجّیّت خبر واحد 256
- 1- آیه نبأ: 256
- دلیل قرآنی بر حجّیّت خبر واحد 256
- کلام شیخ اعظم 259
- استدلال مصنّف به آیه نبأ 260
- [اشکال اوّل:] 262
- اشاره 263
- اشکال دوّم: 263
- بیان اشکال: 264
- اشکال سوّم: 271
- 2- آیه نفر: 274
- اشاره 274
- وجوه استدلال به آیه نفر 275
- اشکالات استدلال به آیه نفر 279
- آخرین اشکال استدلال به آیه نفر 284
- 3- آیه کتمان 286
- اشاره 286
- نحوه استدلال به آیه کتمان 287
- 4- آیه سؤال 289
- نحوه استدلال به آیه سؤال 289
- اشاره 289
- اشکال بر استدلال به آیه سؤال 290
- اشکال دیگر: 291
- 5- آیه اذن 293
- اشاره 293
- اشکالات استدلال به آیه اذن 294
- کیفیّت استدلال 294
- ایراد بر مصنّف 295
- اخبار دالّ بر حجّیّت خبر واحد 299
- دلیل دیگر بر حجّیّت خبر واحد (اجماع) 301
- اشاره 301
- آیا آیات ناهیه می توانند مانع حجّیّت سیره عقلا بشوند 305
- بیان دور: 307
- وجوه عقلیّه دالّ بر حجّیّت خبر واحد 311
- اشاره 311
- وجه اوّل: 312
- وجه دوّم: 316
- وجه سوّم: 321
- دلیل اوّل حجّیّت مطلق ظن 327
- اشاره 327
- حجّیت مطلق ظن 327
- دوّمین دلیل بر حجیّت مطلق ظن 335
- سوّمین دلیل بر حجّیّت مطلق ظن 336
- چهارمین دلیل بر حجّیّت مطلق ظن (دلیل انسداد) 339
- مقدّمه سوّم دلیل انسداد 340
- مقدّمات پنجگانه دلیل انسداد 340
- مقدّمه دوّم دلیل انسداد 340
- مقدّمه اوّل 340
- مقدّمه چهارم دلیل انسداد 341
- مقدّمه پنجم دلیل انسداد 342
- نقد و بررسی مقدّمه اوّل دلیل انسداد 343
- اشاره 344
- نقد و بررسی مقدّمه دوّم دلیل انسداد 344
- نکته 345
- نقد و بررسی مقدّمه سوم دلیل انسداد 345
- نقد و بررسی مقدّمه چهارم دلیل انسداد 348
- نقد و بررسی مقدّمه پنجم دلیل انسداد 359
- اشاره 361
- مقصد هفتم [اصول عملیّه] 361
- آیا اصول عملیّه منحصر به چهار اصل است 362
- اشاره 365
- اصل برائت 365
- در شبهه تحریمیّه منشأ احتمال حرمت چیست؟ 366
- ادله اعتبار اصل برائت 367
- دلیل قرآنی بر اعتبار اصل برائت 368
- کیفیّت استدلال به آیه 368
- ادلّه روائی بر اعتبار اصل برائت 371
- 1- حدیث «رفع» 371
- اشاره 371
- کیفیّت استدلال به حدیث رفع 372
- 2- حدیث «حجب» 384
- 3- حدیث «حل» 386
- 4- حدیث «سعه» 388
- اشاره 388
- کیفیت استدلال: 389
- 5- مرسله صدوق 391
- اشاره 405
- دلیل قرآنی 405
- ادله وجوب احتیاط 405
- دلیل روائی 407
- جواب از اخبار احتیاط 409
- اشاره 417
- راه حلّ مشکل چیست؟ 417
- دلیل عقلی بر وجوب احتیاط 417
- بیان اوّل 418
- بیان دوّم عقل 426
- دفع توهم 430
- تذکّر چند امر مهم و ضروری 432
- امر اوّل 432
- اشاره 439
- امر دوّم 439
- مقدّمه 441
- جریان احتیاط در عبادات نیازی به اخبار من بلغ ندارد 448
- تسامح در ادلّه سنن 452
- امر سوم 458
- اشاره 458
- خلاصه امر سوّم 460
- امر چهارم 462
- اشاره 465
- اصاله التّخییر 465
- وجوه در مسئله 466
- مختار و دلیل مصنّف قدّس سرّه 467
- مورد وجوه پنج گانه 472
- فهرست موضوعی 478
تاره بنحو یکون تمام الموضوع، بأن یکون القطع بالوجوب مطلقا و لو أخطأ موجبا لذلک، و أخری بنحو یکون جزءه و قیده، بأن یکون القطع به فی خصوص ما أصاب موجبا له [1].
______________________________
اخذ شده است این هم مستلزم اجتماع ضدّین است.
بلکه در قطع موضوعی مثلا باید چنین باشد: اذا قطعت بوجوب صلاه الجمعه یجب علیک التصدّق بدرهم در این صورت قطع بوجوب صلاه جمعه در موضوع حکم بوجوب تصدّق اخذ شده و هیچ مانعی پیش نمی آید. شارع مقدس برحسب مصالحی گاهی قطع بوجوب حکمی را در موضوع حکم دیگر اخذ می نماید که از این به قطع موضوعی تعبیر می نمایند.
اقسام قطع موضوعی
[1]- ابتدا قطع موضوعی را به دو قسم تقسیم می کنیم:
1- گاهی قطع تمام الموضوع است. 2- گاهی قطع، جزء الموضوع است.
الف- قطع تمام الموضوع: گاهی شارع قطع را تمام الملاک در موضوع حکمی قرار می دهد مثال: اذا قطعت بوجوب صلاه الجمعه یجب علیک التصدّق. در این صورت، عبارت (اذا قطعت بوجوب صلاه الجمعه) تمام الموضوع برای وجوب تصدّق است، خواه بحسب واقع هم نماز جمعه واجب باشد یا واجب نباشد ملاک و تمام الموضوع همان قطع بوجوب نماز جمعه است.
ب- قطع جزء الموضوع: مثال: اذا کانت صلاه الجمعه واجبه و قطعت بها یجب علیک التصدق- در این صورت موضوع دارای دو جزء است یکی وجوب واقعی نماز جمعه و دیگر قطع مکلّف به وجوب نماز جمعه. که اگر مکلّف قاطع بوجوب شد ولی واقعا نماز جمعه واجب نبود در این صورت موضوع به طور کامل محقّق نمی باشد. پس قطع جزء الموضوع آنجاست که غیر از قطع، واقع هم مدخلیّت دارد.