کتابخانه بالقرآن

سیاست های فقرزدایی در کلام معصومین علیهم السلام صفحه 102

صفحه 102

با مطالعه تاریخ زندگی پرفروغ پیشوایان معصوم علیهم السلام به نمونه های فراوانی در این باره می توان دست یافت که بیان همه آن ها، خود، وقت مناسب و کتاب های مستقلی را می طلبد. بنابراین، آن چه در این جا مطرح می شود، تنهاگوشه ای از آن است که اینک پی می گیریم.

1. انفاق و یاری رسانی به فقیران

یکی از رفتارهای عملی معصومین علیهم السلام در مبارزه با فقر، انفاق و یاری رساندن به مستمندان جامعه بوده است.

امام حسن علیه السلام می فرماید: «وقتی بدن پدرم را غسل می دادیم، یاران حضرت در سجده گاه و پشت حضرت، آثاری را دیدند. به من گفتند: اثر سجده معلوم است، ولی آن چه در پشت آقا دیده می شود، مربوط به چیست؟

در این حال، محمّد حنفیه گفت: اگر پدرم زنده بود، چیزی نمی گفتم، ولی اکنون که از دنیا رفته است، شرح می دهم. پدرم هر روز یک یا چند نفر مستمند را غذا می داد و شب ها پس از جدا کردن سهم خانواده خود، باقی مانده را در انبانی می گذاشت. آن گاه پس از به خواب رفتن مردم، انبان را به دوش می گرفت و در کوچه های مدینه راه می افتاد تا مواد خوراکی را میان مستمندان آبرودار تقسیم کند. آنان، حضرت را نمی شناختند و کسی جز من از این کار آگاه نبود؛ چون پدرم، دوست می داشت (برای رضای خدا) پنهانی و با دست خود صدقه بدهد».(1)

1- «عن الحسن بن علی علیه السلام أنَّهُ لمّا غَسَل أباهُ علیّا علیه السلام نَظَرُوا إِلَی مَوَاضِعَ الْمَسَاجِدِ مِنْ رُکْبَتَیْهِ وَ ظَاهرِ قَدَمَیْهِ کَأنَّها مُبَارَکُ البَعیرِ، وَ نَظَروا إِلَی عاتِقِهِ وَ فِیهِ مثْلٌ ذَلِکَ، فَقَالُوا لأِبی مُحَمَّد: یَا ابن رَسُول اللّه صلی الله علیه و آله : قَدْ عَرفْنَا أنَّ هَذَا إدْمانٌ مِنْ السُّجُودِ فَمَا هَذَا الَّذِی نَرَی عَلَی عَاتِقِهِ؟ فَقَالَ: أما لَوْلاَ أَنَّهُ مَاتَ مَا حَدَّثْتُکُمْ عَنْهُ کَانَ لاَ یَمُرُّ بِهِ یَوْمٌ إِلاّ أشْبعَ فِیهِ مِسْکِینَا فَصَاعِدَا، مَا أَمْکَنُه، وَ اِذْ کَانَ اللَّیْلُ نَظَرَ إِلَی مَا فَضَلَ عَنْ قُوتِ عِیَالِهِ فَجَعَلَهُ فِی جِرابٍ، فَإِذا هَدَأ النّاسُ وَضَعَهُ عَلَی عَاتِفِه وَ تَخَلَّلَ الْمَدِینَه، وَقَصَدَ قوْما لاَیَسئلُون النَّاس إلْحَافَا، وَ فَفرَّقَهُ فِیهِم مِنْ حِیْثُ لاَیَعْلَمونَ مَنْ هُوَ، و لاَ یَعلم بذلکَ أحدٌ مِنْ أهله غیری، فَإِنِّی کُنْتُ اِطَّلَعْتُ ذلِکَ مِنْهُ یَرْجُو بِذلکَ فَضْلَ إعطَاءِ الصَّدَقَه بِیَدِهِ، وَ دَفْعِها سِرّا...». مستدرک الوسائل، ج 7، صص 183 و 184، باب 11، ح 8.