سیاست های فقرزدایی در کلام معصومین علیهم السلام صفحه 111

ایشان در جای دیگر فرموده است:

لاَ غنی مِثْلُ الْعَقلِ، وَ لاَ فَقْرَ أَشدُّ مِنَ الجَهلِ.(1)

هیچ ثروتی چون خردمندی و هیچ فقری سخت تر از نادانی نیست.

انسان به وسیله دانش می تواند فقر و تهی دستی را از خود و جامعه دور سازد، ولی نادانی، مایه عقب ماندگی و فساد جامعه است. اگر علم با عمل همراه باشد، راه و رسم تجارت، صنعت و کشاورزی و دامداری و... را به فقیر می آموزد. آن گاه او می داند که چگونه تولید، سرمایه گذاری و برنامه ریزی کند و می آموزد که چگونه می توان به کمک این امور، فقر و تهی دستی را از بین برد. بنابراین، برخورداری از پشتوانه علمی در تولید و سرمایه گذاری بسیار کارساز است.

2. بردباری

فقیر بردبار در جامعه عنصر مثبتی به شمار می آید؛ زیرا وی با بردباری می تواند جهت زندگی خود را از تنگ دستی به بی نیازی تغییر دهد. انسان صبور بر اعصابش مسلّط تر است و با اندیشه صحیح می تواند در زندگی چاره اندیشی کند و خود را از فلاکت و نداری، رهایی بخشد.

امیرالمؤمنین علی علیه السلام دراین باره می فرماید:

اِحْتِمالُ الْفَقْرِ اَحْسَنُ مِن اِحتمالِ الذِّلّ لاَنَّ الصَبْرَ عَلَی الْفَقیرِ قَناعَهٌ وَ الْصَّبْرُ عَلی الذِّلَ ضراعَهٌ.(2)

کشیدن بار فقر بهتر از تن دادن به خواری است؛ زیرا صبر بر تهی دستی، قناعت است و صبر بر خواری، خواری است.

هم چنین ایشان فرموده است: