سیاست های فقرزدایی در کلام معصومین علیهم السلام صفحه 134

کننده و همواره در حال داد و ستد با مردم است. بدین گونه از رکود و سکون بیرون می آید و به حرکت و فعّالیّت روی آورد.

چنین انسانی، بار خود را بر دوش دیگران نمی گذارد و از مردمان جدا نمی ماند، بلکه در پیش راندن چرخ زندگی اجتماعی با ایشان شریک خواهد شد. چنین فردی از احساس امید سرشار است و به آینده با خوش بینی می نگرد و از چنگال نومیدی، بیهودگی، تکرار ملال انگیز و دیگر پی آمدهای منفی بی کاری، رهایی می یابد. این همان چیزی است که امام صادق علیه السلام درباره آن می فرماید:

و هکذا الإنسانُ لَو خَلا مِنَ الشُّغْل، لَخَرَجَ مِنَ الأشَرِ وَ العَبَثِ وَ البَطَرِ إلی ما یَعْظُمُ ضَرَرُهُ عَلیه و علی مَن قَرُبَ مِنْهُ؛ وَ اعْتَبِرْ ذلِکَ بِمَن نَشَأَ فی الجِدَهِ وَ رفاهیهِ العَیشِ و التَّرَفُّهِ و الکفایه، و ما یُخْرِجُهُ ذلکَ إِلَیْهِ.(1)

بدین گونه اگر انسان از پرداختن به کاری آسوده باشد (و زندگی او بدون کار تأمین شود)، از ناسپاسی و سرمستی به جایی می رسد که زیان آن برای او ونزدیکان بس بزرگ خواهد بود. مثلاً به کسی بنگرید که در وفور دارایی و ناز و نعمت و رفاه زدگی و دسترسی داشتن به همه چیز بزرگ شده است و سرانجام کارش به کجا کشیده است.

8. محیطی و خانوادگی

یکی از مهم ترین پی آمدهای مثبت کار کردن، سر فرود آوردن نفس انسان در برابر تکالیف خویش است. در نتیجه، به کار کردن برمی خیزد و از آن شانه تهی نمی کند. در چنین حالتی، فرد برای خویش و خانواده اش، شخصیتی سودمند است و در اجتماع نیز از احترام و اعتبار برخوردار خواهد بود.