سیاست های فقرزدایی در کلام معصومین علیهم السلام صفحه 165

ایشان درباره حق می فرماید:

أعظَمُ مَا افْتَرضَ اللّهُ سُبْحانهُ مِنْ تِلْکَ الحُقُوق حَقُّ الْوَالِی عَلَی الرَّعیه، وَ حَقُّ الرَّعیه عَلَی الْوَالِی فریضهٌ فَرَضَها اللّه لِکُلٍّ عِلی کُلٍّ، فجعلها نِظاما لأُلفَتِهِم، وَ عِزّا لِدِینِهِم... .(1)

بزرگ ترین تکلیفی که خداوند سبحان در زمینه حقوق مقرر کرده، حق زمام دار بر ملت و حق ملت بر زمام دار است. این حقوق متقابل، اساس نظام اجتماعی و پیوند دهنده رابطه دولت و ملت و مایه عزت و عظمت دین آن هاست.

امیرالمؤمنین علی علیه السلام درباره حقوق رهبر جامعه اسلامی در برابر ملت می فرماید:

و أَمَّا حَقِّی عَلَیْکُمْ... النَّصیحَهُ فِی الْمَشْهَدِ وَ الغَیْبِ... .(2)

خیرخواهی درباره زمام دار در حضور و غیاب (او از وظایف مردم است).

این حق از اهمیت بسزایی برخوردار است و براساس این بیان شریف، مردم وظیفه دارند هنگامی که سیاست ها و برنامه های دولت به گسترش فقر و از بین بردن تعادل جامعه می انجامد، به دولت هشدار دهند. یک جامعهانسانی تنها هنگامی می تواند از زندگی منطقی برخوردار باشد که مردم آن به کارهای دولت انتقاد کنند و در برابر سرنوشت خود، رفتاری صادقانه و خیرخواهانه داشته باشند.

امام علیه السلام در کلام دیگری با تبیین رابطه دولت و مردم، هرگونه رابطه ستایش گرانه میان مردم و حاکم جامعه را باطل و نادرست می شمارد:

من از شما می خواهم که مرا با سخنان زیبای خود مستایید تا بتوانم از عهده