سیاست های فقرزدایی در کلام معصومین علیهم السلام صفحه 39

اَلْفَقْرُ طَرَفٌ مِنَ الْکُفْرِ.(1)

فقر در کنار کفر است.

ب _ خواری و خود کم بینی

از آثار بسیار شکننده و سخت فقر، سلب شخصیت و ذلت و خواری است. شخصیت و آبروی آدمی، زیربنای هستی انسان است و باز خورد کمّی و کیفی زندگی هر انسان به شخصیت وی بستگی دارد. به همین دلیل است که انسان های تحقیر شده و بی شخصیت نمی توانند آغازگر حرکت و کارهای مهم اجتماعی باشند.

به تعبیر برخی روایات، زندگی انسان به شخصیت او بستگی دارد و مرگ آدمی در مرگ شخصیت او نهفته است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به علی علیه السلام فرمود:

یَاعلی! الْحَاجَهُ اَمَانَهُ اللَّهِ عِنْدَ خَلْقِهِ،... مَنْ کَشَفَهَا اِلی مَنْ یَقْدِرُ أَنْ یُفَرِّجَ عَنْهُ وَ لَمْ یَفْعَلْ فَقَدْ قَتَلَهُ، أَمَّا اِنَّهُ لَمْ یَقْتُلْهُ بِسَیْفٍ وَ لاَ سِنَانٍ وَ لاَ سَهْمٍ وَ لَکِنْ قَتَلَهُ بِمَا نَکَی مِنْ قَلْبِهِ.(2)

یا علی! نیازمندی، امانت خدا نزد خلق است. اگر نیازمندی، حاجت خویش را به کسی که می تواند از کارش گره بگشاید، باز گوید، ولی آن توان مند به او کمک نرساند، او را کشته است. آگاه باشید او را به شمشیر و تیر و نیزه نکشته، بلکه با زخمی که به دلش وارد کرده (و شخصیت او را خرد کرده) کشته است.

امام صادق علیه السلام می فرماید:

جَزَی اللّه ُ الْمَعْرُوفَ اِذَا لَمْ یَکُنْ یُبْدَأ عَنْ مَسْألَهٍ، فَاَمَّا اِذَا اَتَاکَ اَخُوکَ فِی حَاجَهٍ کَادَ یُرَی دَمُهُ فِی وَجْهِهِ، مُخَاطِرا لاَ یَدْری أَتَعْطیهِ،