کتابخانه بالقرآن

سیاست های فقرزدایی در کلام معصومین علیهم السلام صفحه 53

صفحه 53

به آن رسیدگی خواهم کرد که تو را خوشحال کند. پس آن مرد در نامه نوشت: ای ابا عبداللّه ! فلانی از من پانصد دینار طلبکار است و بر من فشار می آورد. با او گفت وگو کنید و از وی بخواهید به من مهلت دهد. وقتی که حضرت آن نامه را خواند، به خانه رفت و با خود کیسه ای آورد که در آن هزار درهم بود. آن گاه فرمود: با پانصد دینار آن، قرضت را ادا کن و پانصد دینار دیگر را در راه رفع مشکلات زندگی خویش به کارگیر».(1)

اسحاق بن عمار می گوید: «حضرت صادق علیه السلام به من فرمود: ای اسحاق! هنگام پرداخت زکات مالت چه می کنی؟ عرض کردم: به منزلم می آیند، زکات را به آنان می دهم. حضرت فرمود: تو با این کار، مؤمنان را خوار می کنی. هشدار! از خوار کردن مؤمنان بپرهیز؛ زیرا خداوند متعال می فرماید: همانا کسی که یکی از دوستان مرا خوار کند، به جنگ من برخاسته است».(2)

نکوهش فقرنمایی و گدایی

معمولاً همراه با واژه فقر، واژه «گدایی» در ذهن تداعی می شود. این به دلیل وضعی است که فقیران در طول تاریخ با آن روبه رو بوده اند؛ یعنی با

1- «جائَهُ رَجُلٌ مِنَ الاَنْصارِ یُریْدُ اَنْ یَسأَلَهُ حاجَهً فَقالَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ: یا اَخا الأَنْصارِ صُنْ وَجْهَکَ عَنْ بَذْلَهِ الْمَسْأَلَهِ وَ ارْفَعْ حاجَتَکَ فِی رُقْعَهٍ فَأِنِّی آتٍ فِیْها ما سارَّکَ اِنْ شاءَ الله. فَکَتَبَ: یا اَبا عَبْدِآللّهِ اِنْ لِفُلانٍ عَلَیَّ خَمْسَمِأهِ دِیْنارٍ وَ قَدْ اَلَحَّ بِی فَکَلَّمَهُ یَنْظُرنِی اِلی مَیْسَرَهٍ. فَلَمّا قَرَأَ آلحُسَیْنُ علیه السلام آلرُّقْعَهَ دَخَلَ اِلی مَنْزِلِهِ فَأَخْرَجَ صُرَّهً فِیْها اَلْفَ دِیْنارٍ، وَ قالَ عَلَیْهِ آلسَّلاَمُ لَهُ: اَمّا خَمْسُمِأَهٍ فَاقْضِ بِهادَیْنَکَ وَ اَمّا خَمسُمِأَهٍ فَاسْتَعِن بِها عَلی دَهْرِکَ....» تحف العقول عن آل الرسول، ص 281، ح 12.
2- «قالَ لِی اَبُو عَبدِاللّهِ علیه السلام یا اِسْحاقُ کَیْفَ تَصْنَعُ بِزَکاهِ مالِکَ اِذا حَضَرتَ؟ قالَ: یَأَتَونِی اِلی آلمَنْزِلِ فَأَعْطِیْهِمْ. فَقالَ لِی: ما اَراکَ یا إِسْحاقُ اِلاَّ قَدْ اَذْلَلْتَ المُؤمِنْیِنَ، فَإِیّاکَ إِیّاکَ، اِنَّ اللّه تَعالَی یَقُولُ: مَنْ أَذَّلَ لِی وَلِیَّا فَقَدْ أَرْصَدَلِی بِالمُحارَبَهِ»؛ وسائل الشیعه، ج 6، ص 219، کتاب الزکاه، ابواب المستحقین للزکاه، باب 58، ح 3.