سیاست های فقرزدایی در کلام معصومین علیهم السلام صفحه 73

اَلْبُخْلُ جِلْبَابُ الْمَسْکَنَهِ.(1)

بخل (در زندگی)، لباس تهی دستی و فقر است. (بخیل هر چند توانگر باشد، باز بینواست).

در نتیجه، می توان گفت:

1. بخل مایه فقر و تهی دستی است.

2. بخل ورزی، شتاب به سوی فقر است.

3. بخل، آفت توانگری است.

4. بخل ورزی، لباس بینوایی است.

5. بخل ورزی عامل قحطی است.

6. بخیل به سوی فقری که خود از آن گریزان است، شتاب می کند.

7. بخیل در دنیا مانند فقیران زندگی می کند، ولی در آخرت مانند سرمایه داران محاکمه می شود.

8. بخیل، فقیرترین مردم است.

4. ستم کاری، خیانت ورزی و دروغ گویی

4. ستم کاری، خیانت ورزی و دروغ گویی

فقر و تهی دستی در بسیاری موارد، ره آورد ستم و خیانت کسانی است که با اختلال کردن در روابط مالی و ساختار تولید و توزیع جامعه، بیشتر مردم رااز دست یابی به کالاها و برآوردن نیازهای اولیه زندگی محروم می کنند. پس ستم و خیانت افراد فرصت طلب و سودجو را باید یکی از عوامل اصلی و عمومی فقر به شمار آورد.

به همین دلیل، امام رضا علیه السلام ستم به یتیمان را از عوامل فقر می داند و می فرماید:

... إذَا أَکَل الاِنْسَانُ مالَ الیَتیم ظُلما... فَکَانَّهُ قَدْ قَتَلَهُ وَ صَیَّره إلَی