کتابخانه بالقرآن

سیاست های فقرزدایی در کلام معصومین علیهم السلام صفحه 9

صفحه 9

ابوبصیر می گوید: پرسیدم آیا باید زکات مال خودش را بپردازد؟ حضرت فرمود: بلی. گفتم: چگونه باید از این اموال استفاده کند؟

آن حضرت فرمود: باید با آن، بر خوراک و پوشاک اهل و عیالش بیافزاید و اگر چیزی باقی ماند، به دیگران نیز برساند. باید با آن چه از زکات دریافت می کند، به وضع خانواده اش رسیدگی کند تا آنان را به سطح زندگی دیگران برساند.(1)

هم چنین امام صادق علیه السلام درباره میزان زکات پرداختی به مستمندان می فرماید:

تُعْطِیْهِ مِنَ الْزَّکَاهِ حَتّی تُغْنِیَهُ.(2)

آن مقدار از زکات به فقیران داده شود که آنان را از مخارج زندگی بی نیاز گرداند.

از نظر اسلام، هزینه های شخصی زندگی، آن چیزهایی است که یک فرد برای زندگی سالم و مطلوب به آن ها نیاز دارد. خوراک، پوشاک، مسکن متناسب با شأن و مرکب (وسیله نقلیه)، نخستین نیازهای یک انسان به شمار می رود.

هزینه های ازدواج، بهداشت، پوشاک خوب و مطلوب، داشتن خدمتکار، تهیه وسایل مورد نیاز زندگی، هزینه های افراد خانواده، بهره مندی از غذاها ومیوه های گوناگون و مطلوب، هزینه خرید لباس های مناسب هر فصل، هزینه

1- عن أبی بصیر قال: «سَأَلَتُ أبا عبدِاللّه ِ علیه السلام عَنْ رَجُلٍ لَهُ ثَمَانِمَأَهِ دِرْهَمٍ، وَ هُوَ رَجُلٌ خَفَّافٌ، وَ لَهُ عِیَالٌ کَثِیر، أَلَهُ أَنْ یَأْخُذَ مِنَ الزَّکَاهِ؟ فَقَالَ: یَا أَبَامُحَمَّدٍ! أَیَرْبَحُ فِی دَرَاهِمِهِ مَا یَقُوتُ بِهِ عِیَالَهُ وَ یَفْضُلُ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: کَمْ یَفْضُلُ؟ قَالَ: لاَ أَدْرِی. قَالَ: إِنْ کَانَ یَفْضُلُ عَنْ الْقُوتِ مِقْدَارُ نِصْفِ الْقُوتِ فَلاَ یَأْخُذِ الْزَّکَاه؛ وَ إِنْ کَانَ أَقَلَّ مِنْ نِصْفِ الْقُوتِ أَخَذَ الْزَکَاهَ. قَالَ: قُلْتُ: فَعَلَیْهِ فِی مَالِهِ زَکَاهٌ تَلْزَمُهُ؟ قَالَ: بَلی، قَالَ: قُلْتُ: کَیْفَ یَصْنَعُ؟ قالَ: یُوَسِّعُ بِهَا عَلَی عِیَالِهِ فِی طَعَامِهِمْ وَ کِسْوَتِهِمْ، وَ یُبْقِی مِنْهَا شَیْئاً یُنَاوِلُهُ غَیْرَهُم؛ وَ مَا أَخَذَ مِنَ الْزَّکاهِ فَضَّهُ عَلَی عِیَالِهِ یُلْحِقُهُمْ بِالنَّاسِ». وسائل الشیعه، ج 6، ص 159، ابواب زکاه الغلات، باب 8، ح 4.
2- وسائل الشیعه، ابواب المستحقین للزکاه، باب 24، ح 1 و 5.