ایضاح الکفایه: درسهای متن کفایه الاصول حضرت آیه الله فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 331

علی غیره من التماس دلیل آخر غیر(1) دلیل التقلید و غیر دلیل الانسداد الجاری فی حق المجتهد، من اجماع أو جریان مقدمات دلیل الانسداد فی حقه، بحیث تکون منتجه لحجیه [بحجیه] الظن الثابت حجیته بمقدماته له أیضا [1].

2- حجیت آراء مجتهد مطلق برای عمل خودش

[1]- اشکالی در جواز عمل مجتهد مطلق، طبق آنچه را خودش از ادله استنباط نموده، وجود ندارد.

3- حجیت آراء مجتهد مطلق انفتاحی، نسبت به مقلدین

اشاره

فتاوای مجتهد مطلق، نسبت به مقلدینش حجت است(2) لکن شرطش این است که آن مجتهد مطلق، باب علم(3) و علمی(4) را مفتوح بداند- قائل به انسداد باب علم و علمی نباشد(5).

1- بیان ل« دلیل آخر» و ذلک الدلیل الآخر منحصر فی دلیلین مفقودین فی المقام، احدهما: الاجماع، علی جواز رجوع الجاهل الی المجتهد مطلقا انفتاحیا کان ام انسدادیا. ثانیهما: جریان مقدمات دلیل انسداد آخر فی حق المقلد- غیر ما تجری فی حق نفس المجتهد الانسدادی- بان یقال: العلم الاجمالی بثبوت تکالیف فعلیه موجود، و باب العلم و العلمی بها منسد و اهمالها غیر جائز و الاحتیاط باطل او غیر لازم و لا یجوز اجراء الاصول النافیه للتکلیف و ترجیح المرجوح علی الراجح قبیح، فتنتج اعتبار الظن الحاصل بالاحکام من رأی المجتهد الانسدادی و کلا الوجهین ممنوع لما سیأتی. ر. ک: منتهی الدرایه 8/ 388.

2- زیرا دلیل آن، ادله جواز تقلید است که به زودی درباره اش بحث می کنیم.

3- علم، یعنی: قطع و یقین.

4- علمی، یعنی: دلیل ظنی که دلیل قطعی بر حجیت آن وجود داشته باشد مانند ظواهر قرآن و خبر واحد.

5- « تذکر: در مباحث قبل ثابت کردیم که ظن خاص و خبر واحد حجیت دارد، لذا می گوئیم: باب علمی به روی ما منسد نیست و می توان به کتاب وسائل الشیعه و امثال آن مراجعه کرد و آن تکالیف معلوم بالاجمال را مشخص نمود و مهم ترین مسئله در بطلان دلیل انسداد، همین است و لذا بحث از دلیل انسداد، غیر از ثمره علمی، فائده دیگری ندارد». ر. ک: ایضاح الکفایه 4/ 385.