ایضاح الکفایه: درسهای متن کفایه الاصول حضرت آیه الله فاضل لنکرانی جلد 6 صفحه 9

التقارن، لا للآخر و لا له(1) بنحو آخر(2)، فاستصحاب عدمه صار بلا معارض، بخلاف ما إذا کان الأثر لوجود کل منهما کذلک(3) أو لکل من أنحاء وجوده(4)، فإنه حینئذ یعارض، فلا مجال لاستصحاب العدم فی واحد، للمعارضه باستصحاب العدم فی آخر، لتحقق أرکانه فی کل منهما. هذا(5) إذا کان الأثر المهم مترتبا علی وجوده الخاص الذی کان مفاد کان التامه.

و اما إن کان مترتبا علی ما إذا کان متصفا بالتقدم، أو بأحد ضدیه الذی کان مفاد کان الناقصه، فلا مورد هاهنا للاستصحاب، لعدم الیقین السابق فیه، بلا ارتیاب [1].

مقام دوّم

[1]- گفتیم(6) اگر اصل حدوث حادثی- اعم از حکم یا موضوع ذی حکم- مسلم لکن زمان حدوثش مشکوک باشد، گاهی آن حادث را با اجزاء «زمان» مقایسه می کنند که شرح و اقسامش را بیان کردیم و گاهی آن را با حادث دیگری ملاحظه می کنند(7) که ابتداء

1- ای لاحدهما.

2- کما فی مسأله الکریه و الملاقاه للنجاسه فان شیخ مشایخنا العظام قده قد استظهر فی کتاب الطهاره من قوله( ع) اذا بلغ الماء قدر کر لم ینجسه شی ء من جهه رجوع الضمیر الی الکر المفروغ کریته کون سبق الکریه مانعا عن الانفعال لا مجرد وجوده و لو مقارنا لملاقات النجاسه فوجودها الخاص المتقدمی مانع عن التنجس بالملاقات لا مطلق وجودها فعلی هذا یدخل صوره تقارن حدوث الکریه و ورود النجاسه علی الماء فی المفهوم الذی هو عباره عن ان الماء اذا لم یبلغ قدر کر ینجسه شی ء لا ما اذا کان قلیلا فیحکم بالانفعال.

3- ای بنحو خاص.

4- ای وجود کل منهما.

5- ای جریان الاستصحاب حیث یصح و عدمه حیث لا یصح للمعارضه]. ر. ک: شرح کفایه الاصول مرحوم حاج شیخ عبد الحسین رشتی 2/ 280- 279.

6- « نگارنده» در بیان و توضیح متن مذکور از درس سایر اساتید معظم هم استفاده نموده است.

7- مثلا می دانیم پدر و فرزندی در یک حادثه رانندگی مرده اند لکن نمی دانیم آیا اول، پدر فوت-- کرده تا فرزندش عنوان وارث داشته باشد یا اینکه ابتدا پسر مرده تا پدر عنوان وارث داشته باشد.